Utwór
 
Osoba
 
Zespół
 
Serie
 
 
Publikacja
 
Rękopis
 
Instytucja
Szukaj
[Jak korzystać?]

[Więcej] Czy wiesz...

że utwór „Kochać inaczej” pierwotnie wykonywano w wersji reggae, a jego tekst powstał w Szklarskiej Porębie podczas wyjazdu Marka Kościkiewicza z rodziną?

[dowiedz się]

Osoba (ostatnia modyfikacja: 2014-05-23 19:40)
Borys, Stan

Nazwisko, imię

Borys, Stan

Guzek, Stanisław
(właściwie)

Data urodzenia

3 września 1941

Miejsce urodzenia

Rzeszów

Biografia

Piosenkarz, autor tekstów piosenek, także aktor, kompozytor i poeta. Uczęszczał do liceum, technikum budowlanego, mleczarskiego i mechanizacji rolnictwa – żadnej z tych szkół jednak nie ukończył. Uczył się gry na klarnecie, skrzypcach i gitarze w podstawowej szkole muzycznej. Od młodości pasjonował się poezją, próbował swoich sił w konkursach recytatorskich, gdzie zajmował czołowe miejsca[2]. Dwukrotnie uczestniczył w Ogólnopolskim Konkursie Recytatorskim, w którym w 1960 r. zdobył I nagrodę[1].

Ważnym etapem w jego karierze była współpraca z teatrami. W 1958 r. związał się z rzeszowskim Teatrem Poezji. Mając 17 lat zagrał tam główną rolę w sztuce pt. „Cyrulik Sewilski”. W 1960 r. był studentem Wydziału Teatralnego na Uniwersytecie Ludowym we Wzdowie. Po ukończeniu nauki rozpoczął regularne występy w Teatrze Poezji. W trakcie odbywania obowiązkowej służby wojskowej w latach 1961–1963 założył w jednostce amatorski teatrzyk poezji. W latach 1963–1964 pracował w Teatrze im. Wandy Siemaszkowej, początkowo jako rekwizytor, potem jako statysta i aktor w rolach epizodycznych. W tym okresie współpracował z kabaretem Porfirion oraz z Radiem Rzeszów. Jako piosenkarz udzielał się wraz z zespołami działającymi przy Wojewódzkim Domie Kultury w Rzeszowie. W Studium Nauczycielskim w Rzeszowie założył teatrzyk „Symbol”, który na przeglądzie teatrzyków studenckich otrzymał 3 miejsce za sztukę pt. „Przedawnienie”. Doceniono pomysł oraz reżyserię przedstawienia. Jego poetyckie zacięcie zaowocowało debiutem w 1963 r. na łamach „Nowin Rzeszowskich”. Stan Borys otrzymał wtedy nagrodę w Turnieju Jednego Wiersza[2].

W 1965 r. z OsobaBogdanem Loeblem i OsobaTadeuszem Nalepą utworzył zespół ZespółBlackout[1]. Stan Borys został solistą zespołu. Z tego okresu pochodzi nagrana płyta longplay i kilka czwórek. Wspólne nagrania stały się przebojami, a najbardziej znanym utworem jest piosenka pt. Anna. Blackout był prekursorem protest songów w Polsce, który były muzycznym wyrazem sprzeciwu i buntu wobec współczesnego ustroju. Pierwszy występ zespołu Blackout odbył się w klubie „Poczta” 3 września 1965 r. – ta data jest uznana za początek kariery Stana Borysa jako solisty oraz piosenkarza[2]. Wraz z grupą uczestniczył w Ogólnopolskim Festiwalu Muzyki Nastolatków w Sopocie i w Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu w 1966 r[1]. Z Blackout śpiewał przez dwa lata – aż do grudnia 1967 r[2].

W latach 1968–1970 współpracował z grupą ZespółBizony, z którą wystąpił po raz pierwszy w marcu 1968 r. w Telewizyjnej Giełdzie Piosenki. Wraz z zespołem zdobył:

— nagrodę za interpretację piosenek w widowisku muzycznym „Inter-Musica Show” na Przeglądzie Zespołów Estradowych w Olsztynie w 1968 r.,

— nagrodę jury dziennikarzy na Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej Opole ’68 za interpretację piosenki UtwórTo ziemia.

Wystąpił na Międzynarodowym Festiwalu Piosenki Sopot ’68, koncertował w kraju i za granicą, m.in. w ZSRR, Austrii, Bułgarii, Czechosłowacji, NRD i RFN[1]. Najbardziej znane utwory z okresu współpracy z Bizonami to UtwórSpacer dziką plażą oraz UtwórWiatr od Klimczoka.

Od 1971 r. występuje jako solista. W tym samym roku wystąpił w filmie pt. Uciec jak najbliżej – produkcja była reżyserskim debiutem Janusza Zaorskiego, a Stan Borys zagrał w nim samego siebie i wykonał kilka piosenek[2]. W 1973 r. wziął gościnnie udział w spektaklach i nagraniach płytowych rock-opery pt. Naga (reż. Jakub Krechowicz)[1]. Libretto napisał poeta OsobaGrzegorz Walczak, a muzykę przygotowali kompozytorzy z zespołu ZespółNiebiesko-Czarni[2].

Stan Borys został laureatem:

— Brązowego Gronostaja na Festival International des Variétés et Music-Halls w Rennes (Francja) w 1971 r.[1],

— III nagrody w Ostendzie w Belgii na Międzynarodowym Festiwalu Piosenki – Young European Song Festiwal oraz nagrody specjalnej prasy za interpretacje muzyczne[2],

— srebrnego medalu na Olimpiadzie Piosenki w Atenach (Grecja) w 1972 r. za interpretację piosenki UtwórWierzę drzewom z oratorium pt. To pejzaż mojej ziemi (muz. OsobaMarek Sewen, sł. OsobaAdam Kreczmar, Jacek Hohensee)[1],

— nagrody za interpretację piosenki Lost Love w 1973 r. w Castlebar w Irlandii,

— wyróżnienia na festiwalu Onda Nueva za piosenkę UtwórSzukam Przyjaciela w 1973 r. w Caracas w Wenezueli[2],

— nagrody dziennikarzy na Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej Opole ’73,

— I nagrody i Bursztynowego Słowika na Międzynarodowym Festiwalu Piosenki Sopot ’73 za interpretację UtwórJaskółki uwięzionej[1].

Śpiewał także na festiwalu piosenki w Bratysławie (dawna Czechosłowacja) w 1971 r. – musiał zdjąć krzyż z piersi w trakcie tego występu. Był to warunek konieczny rozstania się z tym charakterystycznym rekwizytem Stana Borysa[2].

W latach 1974–1975 występował w Teatrze Syrena w Warszawie[1]. W 1975 r. wziął udział w oratorium muzycznym OsobaKatarzyny Gaertner i OsobaErnesta Brylla pt. Zagrajcie nam wszystkie srebrne dzwony.

7 grudnia 1975 r. u szczytu kariery w Polsce Stan Borys zdecydował się na opuszczenie kraju. Wyemigrował do USA w poszukiwaniu wolności duchowej i artystycznej – od Sylwestra 1975 r. regularnie śpiewał w klubach polonijnych w New Jersey oraz w Nowym Jorku. W roku 1977 przeniósł się do Chicago i kontynuował swoje występy w polskich klubach. W tym samym czasie współpracował jako prezenter radiowy w rozgłośniach polskojęzycznych. W 1980 r. założył w tym mieście własne radio, w którym nadawane były audycje w rodzimym języku. Placówka funkcjonowała do 1985 r[2].

Obok występów w klubach i pracy w radio, Stan Borys nawiązał również kontakty z amerykańskimi zespołami i jako piosenkarz współpracował z Odyssey, Family Trees i Strange Romance.

W 1983 r. wystąpił w wyreżyserowanym przez siebie spektaklu o OsobaCyprianie Kamilu Norwidzie, przygotowanym pod patronatem The Norwid Society przy University of Illinois w Chicago z okazji międzynarodowej konferencji poświęconej twórczości poety w setną rocznicę jego śmierci[1]. Sztukę napisał OsobaTymoteusz Karpowicz – dramaturg i poeta, ówczesny profesor wydziału slawistyki na tym uniwersytecie. W roku 1988 Stan Borys wystawił w Copernicus Center w Chicago sztukę z własną muzyką o tytule ...piszę pamiętnik artysty – hańba temu kto o tym źle myśli. Tego samego roku ukazała się płyta CD z nagraniami tego spektaklu. W 1991 r. w Blackstone Theatre w Chicago wystąpił w sztuce OsobaBertolta Brechta The Good Woman of Setzuan w reżyserii Josepha Slowika. Do tego przedstawienia skomponował pięć songów.

W 1991 r. pierwszy raz po 17-tu latach przyjechał do Polski i wystąpił z recitalem Anna 91 na Krajowym Festiwalu Polskiej Piosenki w Opolu oraz uczestniczył w koncercie Trzy dekady polskiego rocka w Sopocie.

W 1996 r. w Chicago w Betlejem polskim według OsobaLucjana Rydla stworzył kreacje wcielając się w rolę Diabła[2]. Wiosną 1997 r. kreował gościnnie rolę Jeana Valjeana w musicalu Les Misérables (reż. Jerzy Gruza) w Teatrze Muzycznym w Gdyni[1].

W 1997 r. ze Stanów Zjednoczonych przeprowadził się do Kanady. Dwa lata później odbył się tam wielki koncert podsumowujący jego ponad 30-letnią karierę artystyczną. W trakcie występu zaprezentował m.in. swoje najnowsze dokonania pochodzące z płyty Niczyj, które powstały przy współpracy z kanadyjskimi muzykami.

W Toronto brał udział w spektaklach Salonu Muzyki i Poezji, m.in: Gałczyński – Poeta Magiczny oraz w spektaklu Słowacki w reżyserii Marii Nowotarskiej. Od roku 2001 mieszkał kolejno w Saddle Brook na Florydzie, a następnie w Las Vegas i San Diego. Od roku 2004 częściej przebywa w Polsce koncertując z grupą Imię Jego 44.

We wrześniu 2009 r. w Teatrze „Kamienica” w Warszawie odbyła się premiera tomiku wierszy Stana Borysa pt. Co jest urokiem tego życia. Zbiór obejmuje wiersze będące efektem doświadczeń życiowych i duchowych artysty, których nabył w trakcie swoich pobytów w różnych miastach oraz krajach.

Jesienią 2010 r. Polskie Radio SA wraz z Amphy Music International wydały wzbogaconą o nowe brzmienie i obszerniejsze nagranie płyty ...pisze pamiętnik artysty – hańba temu kto o tym źle myśli.

1 listopada 2010 r. Cinema Film Festival w Hollywood przyznał II miejsce, czyli laur wyróżnienia za film dokumentalny o życiu Stana Borysa w reżyserii Iwony Sadowskiej pt. Wolność jak płomień. 27 sierpnia 2010 r. w Londynie odbyła się prapremiera tej produkcji. 22 stycznia 2011 r. w Warszawie odbyła się uroczysta premiera tej produkcji. Zainteresowanie publiczności było tak duże, że w Kinie Kultura musiano dołożyć dodatkowe krzesła dla gości[2]. Stan Borys jest również bohaterem hasła w telewizyjnej wersji Leksykonu Polskiej Muzyki Rozrywkowej (odcinek 4 w reżyserii Ryszarda Wolańskiego)[1].

Stan Borys został uhonorowany:

— odznaczeniem Towarzystwa Muzycznego w Rzeszowie za swój dorobek artystyczny, jako Zasłużony dla województwa podkarpackiego,

— Medalem Zasłużony Kulturze „Gloria Artis” przyznawanym przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego,

— Złotym Krzyżem Zasługi od prezydenta Rzeczpospolitej Lecha Kaczyńskiego.

Poza muzyczną pasją, Stan Borys jest także zagorzałym sportowcem i uprawia wiele dyscyplin sportowych. Co roku uczestniczy w turniejach tenisowych artystów, jest również zagorzałym joginem – dyscyplinę tę uprawia od dziesiątków lat[2].

Grafika i rękopisy

Stan Borys w trakcie występu z zespołem Bizony.

Popularne wykonywane utwory

Autor słów do utworów

pokaż wszystkie

Kompozytor muzyki do utworów

Powiązane fonogramy

pokaż wszystkie

Członek zespołów

 
Copyright © 2007-2011 Biblioteka Polskiej Piosenki • Ostatnia aktualizacja: 2018-07-26 21:59
powered by Athenadeign by TreDo
Odsłon od Listopada 2007
77534291

Odwiedzin od Grudnia 2010
58753965
Korzystanie z zamieszczonych na stronie internetowej utworów (w szczególności tekstów piosenek i nut) i ich opracowań, w całości lub jakichkolwiek fragmentach, jest dozwolone wyłącznie w zakresie własnego użytku osobistego w sposób nienaruszający normalnego korzystania z utworu lub słusznych interesów twórcy. Zakazane jest korzystanie lub/i rozporządzanie opracowaniami, przeróbkami i modyfikacjami utworów zamieszczonych na stronie internetowej. W szczególności zakazane jest wykorzystywanie zamieszczonych na stronie internetowej utworów lub/i ich fragmentów, w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób, w celach zarobkowych.

Biblioteka Polskiej Piosenki dąży do popularyzacji i utrwalenia wiedzy o polskiej piosence historycznej i współczesnej. Jako instytucja publiczna stara się utrzymać najwyższe standardy zgodności z obowiązującym w Polsce prawem. Biblioteka nie czerpie żadnych korzyści z podejmowanych przedsięwzięć - kieruje się dobrą wolą. Szacunek do pracy Twórców, Autorów i Artystów jest jedną z fundamentalnych zasad funkcjonowania Instytucji. Jeżeli umieszczenie tekstu utworu jest sprzeczne z czyimiś prawnymi lub osobistymi interesami - uprzejmie prosimy o kontakt przy pomocy znajdującego na górze strony formularza lub przy pomocy poczty elektronicznej. Tekst zostanie bezwzględnie usunięty.

Strona Biblioteki Polskiej Piosenki wykorzystuje tzw. pliki cookie do zliczania unikatowych odwiedzin oraz przechowywania informacji o historii odwiedzonych rekordów Biblioteki Cyfrowej. Pliki cookie nie są przechowywane po zamknięciu sesji przeglądarki. Odwiedzający może zmienić ustawienia plików cookie korzystając z odpowiednich okien ustawień swojej przeglądarki.
To jest archiwalna odsłona strony i bazy CBPP.