Utwór
 
Osoba
 
Zespół
 
Serie
 
 
Publikacja
 
Rękopis
 
Instytucja
Szukaj
[Jak korzystać?]

[Więcej] Czy wiesz...

że w średniowieczu kat mógł wybawić od śmierci dziewczynę, jeśli zobowiązał się z nią ożenić?

[dowiedz się]

Utwór (ostatnia modyfikacja: 2009-06-24 13:58)
Dziewczyna zaklęta w drzewo

Tytuł

Dziewczyna zaklęta w drzewo

Klasyfikacja

pieśń ludowa

321Wariant:Tekst utworu

Wariant 1

Wędrowali Turcy(1),

Przekraśni(2) młodzieńcy,

Wędrowali czasem,

Jaworowym lasem.

Znaleźli tam drzewo,

Znaleźli tam drzewo,

Drzewo jaworowe

Na huśliczki(3) nowe.

Jeden ciął do niego,

Lała się krew z niego.

Drugi ciął do niego,

Odciął trochę z niego.

Trzeci ciął do niego,

Drzewo przemówiło:

Nie rąbajcie(4) we mnie,

Bo ja jest dzieweczka!

Bo ja jest dzieweczka,

Z nowego miasteczka.

Ale wy mnie weźcie,

Do mej matki wieźcie.

Postawcie mnie w sieni,

W sieni za dwirzami,

Tam mnie matka znajdzie,

Obleje mnie łzami. [1]

Objaśnienia

(1) – Turcy – zapożyczeni przypuszczalnie z pieśni słowackiej. Pieśń polska nie wspomina na ogół o Turkach.

(2) – przekrasny – wyraz w Polsce jest nieużywany, natomiast znany na Rusi, wśród Czechów i Słowaków.

(3) – huśliczki – gęśliczki (skrzypce), forma słowacka, znana także góralom zakopiańskim.

(4) – rąbajcie – zamiast rąbcie, pod wpływem słowackiego „rubajte”.

Informacje dodatkowe

Pierwszy wariant tekstu pieśni pochodzi z Wisły na Śląsku Cieszyńskim, druga wersja zanotowana została w powiacie rybnickim na Górnym Śląsku, a trzecią OsobaZygmunt Gloger zapisał na pograniczu polsko-ruskim i jest ona wierna ruskiemu pierwowzorowi. Pieśń ta odbyła ciekawą wędrówkę. Spotykamy ją w bardzo podobnym brzmieniu u Morawian oraz Słowaków, a także wśród niemieckich pasterzy tzw. „Kuhländchen” na północnych Morawach. Powszechnie znany jest ten motyw na Rusi, choć nieco inaczej ujęty. Powstały także warianty białoruskie i rosyjskie, które są niewątpliwie zapożyczone z małoruskich.

Najprawdopodobniej pasterze ruscy, którzy przemierzali długi szlak ze wschodu na zachód, zajmując niewyzyskane gospodarczo hale i pogórza, przynieśli pieśń do Słowaków. Od nich zapożyczyli ją górale wiślańscy, także Górny Śląsk, z drugiej zaś strony Morawianie i niemieccy pasterze z Moraw. Ta wędrówka pieśni pokrywa się także z kierunkiem rozprzestrzeniania się podań. Kultura pasterska (materialna i społeczna) jest wspólna wśród górali oraz pogórzan rumuńskich i morawskich.

Treść pieśni zawiera cudowne wątki nieliczne w kulturze ludowej. Utwory zamykały się zazwyczaj w obrębie spraw codziennych. W tym przypadku mamy do czynienia z tekstem o nadzwyczajnej tematyce, dodatkowo ubranym w formę wierszowaną. Sama idea metamorfozy nie jest ludowi obca, gdyż spotykamy ją często w podaniach i bajkach, a także w zabobonach. W niektórych okolicach wystrzega się ścinania konkretnych drzew, wierząc, że będzie z nich ciec krew. Czarodziejska moc słowa jest natomiast powszechnie uznawana. W trzeciej wersji utworu to przekleństwo matki stanowi trzon złych wydarzeń w pieśni[1].

 
Copyright © 2007-2011 Biblioteka Polskiej Piosenki • Ostatnia aktualizacja: 2018-07-26 21:59
powered by Athenadeign by TreDo
Odsłon od Listopada 2007
76044262

Odwiedzin od Grudnia 2010
57282559
Korzystanie z zamieszczonych na stronie internetowej utworów (w szczególności tekstów piosenek i nut) i ich opracowań, w całości lub jakichkolwiek fragmentach, jest dozwolone wyłącznie w zakresie własnego użytku osobistego w sposób nienaruszający normalnego korzystania z utworu lub słusznych interesów twórcy. Zakazane jest korzystanie lub/i rozporządzanie opracowaniami, przeróbkami i modyfikacjami utworów zamieszczonych na stronie internetowej. W szczególności zakazane jest wykorzystywanie zamieszczonych na stronie internetowej utworów lub/i ich fragmentów, w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób, w celach zarobkowych.

Biblioteka Polskiej Piosenki dąży do popularyzacji i utrwalenia wiedzy o polskiej piosence historycznej i współczesnej. Jako instytucja publiczna stara się utrzymać najwyższe standardy zgodności z obowiązującym w Polsce prawem. Biblioteka nie czerpie żadnych korzyści z podejmowanych przedsięwzięć - kieruje się dobrą wolą. Szacunek do pracy Twórców, Autorów i Artystów jest jedną z fundamentalnych zasad funkcjonowania Instytucji. Jeżeli umieszczenie tekstu utworu jest sprzeczne z czyimiś prawnymi lub osobistymi interesami - uprzejmie prosimy o kontakt przy pomocy znajdującego na górze strony formularza lub przy pomocy poczty elektronicznej. Tekst zostanie bezwzględnie usunięty.

Strona Biblioteki Polskiej Piosenki wykorzystuje tzw. pliki cookie do zliczania unikatowych odwiedzin oraz przechowywania informacji o historii odwiedzonych rekordów Biblioteki Cyfrowej. Pliki cookie nie są przechowywane po zamknięciu sesji przeglądarki. Odwiedzający może zmienić ustawienia plików cookie korzystając z odpowiednich okien ustawień swojej przeglądarki.
To jest archiwalna odsłona strony i bazy CBPP.