Utwór
 
Osoba
 
Zespół
 
Serie
 
 
Publikacja
 
Rękopis
 
Instytucja
Szukaj
[Jak korzystać?]

[Więcej] Czy wiesz...

przy wykonaniu jakiej piosenki na Festiwalu w Opolu w 1977 r. Jonasz Kofta wspiął się po rusztowaniu na wysokość drugiego piętra?

[dowiedz się]

Osoba (ostatnia modyfikacja: 2013-10-23 18:41)
Grechuta, Marek

Nazwisko, imię

Grechuta, Marek

Data urodzenia

10 grudnia 1945

Miejsce urodzenia

Zamość

Data śmierci

9 października 2006

Miejsce śmierci

Kraków

Biografia

Piosenkarz, kompozytor, poeta, także malarz i architekt. Do matury uczył się gry na fortepianie. Ukończył studia na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej. W 1967 r. z OsobaJanem Kantym Pawluśkiewiczem założył studencki Kabaret Architektów Anawa, z którego wyłonił się później zespół wokalno-instrumentalny o tej samej nazwie[2]. Debiutował w 1967 r. na VI Festiwalu Piosenki i Piosenkarzy Studenckich w Krakowie[1]. Z ZespółAnawą współpracował do 1972 r., zdobywając wiele wyróżnień, m.in.:

— II nagrodę na VI Ogólnopolskim Konkursie Piosenkarzy Studenckich w Krakowie w 1967 r., gdzie „Tango Anawa” otrzymało Grand Prix dla najlepszej piosenki festiwalu,

— I nagrodę na Festiwalu Artystycznym Młodzieży Akademickiej FAMA w Świnoujściu w 1968 r,

— Nagrodę Specjalną Dziennikarzy na Krajowym Festiwalu Polskiej Piosenki w Opolu w 1968 r. za „Serce”,

— Nagrodę TVP na Krajowym Festiwalu Polskiej Piosenki w Opolu w 1969 r. za „Wesele”,

— I nagrodę Krajowym Festiwalu Polskiej Piosenki w Opolu za „Korowód II” w 1971 r.

W 1970 r. nagrał album z muzyką Jana Kantego Pawluśkiewicza pt. Marek Grechuta Anawa, który okazał się absolutnym arcydziełem, prezentując takie przeboje, jak: „Będziesz moją panią”, „Nie dokazuj”, „Serce”, „W dzikie wino zaplątani” i „Wesele”. W 1971 r. ukazał się kolejny wspólny album pt. Korowód z muzyką samego Marka Grechuty. Płyta stała się jednym z przełomowych nagrań polskiej muzyki, o czym zdecydowały takie kompozycje, jak: „Dni, których nie znamy”, „Świecie nasz” i tytułowy „Korowód”. W 1972 r. wokalistą zespołu Anawa został OsobaAndrzej Zaucha, w niedługim czasie grupa zawiesiła działalność[2].

W latach 1972–1976 prowadził grupę Wiem, w której grali, m.in.: Jan Cichy, OsobaJózef Gawrych, OsobaPaweł Jarzębski, OsobaKazimierz Jonkisz, OsobaBogdan Kulik, Antoni Krupa, OsobaPaweł Ścierański, Piotr Michera, Eugeniusz Obarski[1]. Nagrał z nimi dwa albumy: Droga za widnokres w 1972 r., zawierający, m.in.: „Jeszcze pożyjemy” i „Krajobraz z wilgą i ludzie”, oraz płytę pt. Magia obłoków w 1974 r., z takimi kompozycjami, jak: „Spotkania w czasie”, „Świat w obłokach” i „Godzina miłowania”, gdzie piosenki do słów polskich poetów zostały oprawione muzyką z wyraźnymi elementami jazz-rocka.

W 1976 r. Marek Grechuta wspólnie z Janem Kantym Pawluśkiewiczem reaktywował grupę Anawa, celem realizacji musicalu Szalona lokomotywa na motywach utworów OsobaStanisława Ignacego Witkiewicza. Skład zespołu uzupełnili: Joanna Giemzewska – vno, Michał Półtorak – vno, Jadwiga Olesińska – vc., Jerzy Wysocki – g., Jan Gonciarczyk – cb. i Marian Bronikowski – dr. W 1977 r. grupa nagrała płytę pt. Szalona lokomotywa, a sam musical był prezentowany w latach 1977–1980, m.in. w krakowskim Teatrze STU i katowickim „Spodku”. Najciekawszą kompozycją na płycie była piosenka pt. „Hop, szklanka piwa”, która zdobyła I nagrodę na Krajowym Festiwalu Polskiej Piosenki w Opolu w 1977 r[2].

Marek Grechuta śpiewał także solo lub z okazjonalnie tworzonymi zespołami. Współpracował z ZespółPiwnicą Pod Baranami[1], z którą występował nie tylko w Krakowie, ale również m.in. we Włoszech i Francji[2]. W latach 1979–1989 prowadził w Krakowie własną „Piwnicę Pod Różą”[1]. Nieco wcześniej nagrał jeszcze następujące albumy: płytę pt. Złote przeboje (1978 r.) oraz Pieśni do słów Tadeusza Nowaka (1979 r.), czyli fonogram zawierający utwory ze spektaklu pt. Zapach łamanego w rękach chleba[2].

W latach 80-tych nagrania Marka Grechuty cieszyły się mniejszą popularnością (z wyjątkiem przeboju „Wiosna-ach to ty”), choć on sam – dzięki piosenkom z początku kariery – był wysoko ceniony, na co dowodem była znakomita sprzedaż składanki pt. Ocalić od zapomnienia (LP/ CD Polskie Nagrania, 1990 r.). Poprzedziła ją płyta pt. Śpiewające obrazy (1984 r.) – nagrana z Anawą, która w części podstawowej zawierała piosenki z tekstami artysty, zainspirowanymi obrazami Edgara Degasa, Vincenta Van Gogha, Claude’a Moneta, Pablo Picassa, Auguste Renoira i OsobaStanisława Wyspiańskiego, w części drugiej – muzykę do spektaklu pt. Otello według Wiliama Szekspira. Kolejne płyty tego okresu to:

W malinowym chruśniaku (1984 r.), gdzie zaśpiewał wspólnie z OsobaKrystyną Jandą;

Wiosna-ach to ty (1987 r.) – płyta nagrana z towarzyszeniem Anawy i ZespółAlibabek, na której obok lżejszych kompozycji znalazła się muzyka instrumentalna do spektakli teatralnych: Colas Breugnon, Tumor Witkacego i Kronika Olsztyńska;

Krajobraz pełen nadziei (1989 r.) – płyta z elementami rocka, ponownie nagrana z Anawą;

Złote Przeboje (1990 r.) – kolejna składanka.

Dyskografię Marka Grechuty uzupełnia:

— kaseta pt. Piosenki dla dzieci i rodziców (1991 r.), nagrana z aktorami Teatru Starego w Krakowie: Lidią Dudą, Grażyną Trelą i Edwardem Lubaszenko oraz dziecięcym chórem „Gama” Pałacu Młodzieży;

— płyta Jeszcze pożyjemy (1993 r.), łącząca nagrania z Drogi za widnokres i Magii obłoków;

— inspirowany Dekalogiem album pt. Dziesięć ważnych słów (1994 r.);

— dwie składanki – Złote przeboje 2 (1998 r.) i Dni, których nie znamy (1999 r., w serii Złota Kolekcja)[2].

Łącznie Marek Grechuta skomponował około stu pięćdziesięciu piosenek. Z zespołem Anawa wystąpił na dwóch i pół tysiąca koncertów w kraju i za granicą. Wielokrotnie zwyciężał w plebiscytach prasowych i radiowych jako wykonawca i kompozytor. Dał około trzech tysięcy recitali w kraju i za granicą, m. in. w NRD, RFN, ZSRR, Czechosłowacji, Bułgarii, na Węgrzech, Kubie, we Francji, Wielkiej Brytanii i Włoszech oraz w ośrodkach polonijnych USA, Kanady i Australii. Zagrał epizodyczne role w filmie fabularnym Polowanie na muchy (reż. Andrzej Wajda) i filmie dokumentalnym Tumor Witkacego (reż. Grzegorz Dubowski). Swoje prace malarskie prezentował na indywidualnych wystawach krajowych, a także zagranicznych. Wydał zbiorki poetyckie Na serca dnie i Krajobraz pełen nadziei. Jego piosenki śpiewały: Teresa Iwaniszewska-Haremza, OsobaKrystyna Janda, Dorota Pomykała, OsobaMaryla Rodowicz, OsobaMagda Umer oraz wykonawcy zagraniczni. Jego karierze poświęcone jest hasło w telewizyjnej wersji Leksykonu Polskiej Muzyki Rozrywkowej (odcinek 21 w reżyserii Ryszarda Wolańskiego) oraz dokumentalny portret filmowy Z pamiętnika mej duszy (reż. Petro Aleksowski). Na przełomie 2000 i 2001 r. ukazała się seria reedycji płyt analogowych, nagrań niepublikowanych oraz jego utworów w interpretacji różnych wykonawców pod wspólnym tytułem Świecie nasz, dokumentująca niemal w całości działalność artystyczną Marka Grechuty.

Jest laureatem:

— nagrody polskiego przemysłu fonograficznego Fryderyk 2001 w kategorii „Reedycje” (CD Świecie nasz; Marek Grechuta, vol. 1-13),

— Złotego Fryderyka 2001 za całokształt działalności artystycznej,

— Grand Prix za całokształt działalności artystycznej,

— nagrody im. Karola Musioła za wybitne osiągnięcia w popularyzacji polskiej piosenki na Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej Opole 2006,

— pośmiertnie odznaczony został Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

Trzy tygodnie po śmierci artysty ukazała się książka OsobaWojciecha Majewskiego pt. PublikacjaMarek Grechuta : portret artysty, wydana przez Znak, opisująca jego twórczość. Inspiracją do powstania publikacji były rozmowy autora z Markiem Grechutą oraz jego doświadczenia muzyczne (nagrał CD Wojciech Majewski: Zamyślenie i CD Wojciech Majewski: Grechuta z jazzowymi interpretacjami jego utworów oraz wspólne nagranie na CD Marek Grechuta: Niezwykłe miejsca). Całość uzupełniają unikatowe fotografie, po raz pierwszy publikowane kopie obrazów oraz CD Marek Grechuta: Unikaty, m.in. z niewydanymi dotychczas zapisami koncertów na festiwalach w Krakowie i Opolu. W drugą rocznicę śmierci artysty odbył się w Krakowie I Festiwal Twórczości Marka Grechuty „Korowód” połączony z konkursem na najlepsze wykonanie piosenek z jego repertuaru. Laureatem I nagrody został zespół Dzień dobry. Organizatorem imprezy jest Fundacja Piosenkarnia OsobaAnny Treter[1].

Grafika i rękopisy

Korowód, rękopis s. 1.

Korowód, rękopis s. 2.

Afisz z Festiwalu Twórczości Marka Grechuty w Krakowie w 2008 r.

Plakat z konkursu na interpretację piosenek Marka Grechuty w Krakowie w 2008 r.

Gwiazda opolska Marka Grechuty.

Fot. Zenon Wróbel

Autor słów do utworów

pokaż wszystkie

Kompozytor muzyki do utworów

pokaż wszystkie

Powiązane fonogramy

pokaż wszystkie

Członek zespołów

Powiązane publikacje (autorstwo)

Powiązane publikacje (związek)

 
Copyright © 2007-2011 Biblioteka Polskiej Piosenki • Ostatnia aktualizacja: 2018-07-26 21:59
powered by Athenadeign by TreDo
Odsłon od Listopada 2007
76843807

Odwiedzin od Grudnia 2010
58071867
Korzystanie z zamieszczonych na stronie internetowej utworów (w szczególności tekstów piosenek i nut) i ich opracowań, w całości lub jakichkolwiek fragmentach, jest dozwolone wyłącznie w zakresie własnego użytku osobistego w sposób nienaruszający normalnego korzystania z utworu lub słusznych interesów twórcy. Zakazane jest korzystanie lub/i rozporządzanie opracowaniami, przeróbkami i modyfikacjami utworów zamieszczonych na stronie internetowej. W szczególności zakazane jest wykorzystywanie zamieszczonych na stronie internetowej utworów lub/i ich fragmentów, w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób, w celach zarobkowych.

Biblioteka Polskiej Piosenki dąży do popularyzacji i utrwalenia wiedzy o polskiej piosence historycznej i współczesnej. Jako instytucja publiczna stara się utrzymać najwyższe standardy zgodności z obowiązującym w Polsce prawem. Biblioteka nie czerpie żadnych korzyści z podejmowanych przedsięwzięć - kieruje się dobrą wolą. Szacunek do pracy Twórców, Autorów i Artystów jest jedną z fundamentalnych zasad funkcjonowania Instytucji. Jeżeli umieszczenie tekstu utworu jest sprzeczne z czyimiś prawnymi lub osobistymi interesami - uprzejmie prosimy o kontakt przy pomocy znajdującego na górze strony formularza lub przy pomocy poczty elektronicznej. Tekst zostanie bezwzględnie usunięty.

Strona Biblioteki Polskiej Piosenki wykorzystuje tzw. pliki cookie do zliczania unikatowych odwiedzin oraz przechowywania informacji o historii odwiedzonych rekordów Biblioteki Cyfrowej. Pliki cookie nie są przechowywane po zamknięciu sesji przeglądarki. Odwiedzający może zmienić ustawienia plików cookie korzystając z odpowiednich okien ustawień swojej przeglądarki.
To jest archiwalna odsłona strony i bazy CBPP.