Utwór
 
Osoba
 
Zespół
 
Serie
 
 
Publikacja
 
Rękopis
 
Instytucja
Szukaj
[Jak korzystać?]

[Więcej] Czy wiesz...

że utwór „To nie grzech” powstał w ramach audycji Polskiego Radia zatytułowanej „Piosenki od ręki”?

[dowiedz się]

Utwór (ostatnia modyfikacja: 2018-07-12 17:17)
Jedzie na Kasztance

Tytuł

Jedzie na Kasztance

Pieśń o Wodzu miłym

Pieśń o Piłsudskim

Komendant

Piosnka o Wodzu miłym

Hej, miły wodzu mój!

Jedzie, jedzie na kasztance

Autor słów

OsobaBiernacki Wacław

Autor muzyki

OsobaPomarański Zygmunt [1], [5], [7]

Skomponował nową melodię.

nieznany

OsobaBiernacki Wacław [8]

Melodia

pieśni Ułani jadą [9]Posłuchaj

ludowa [10]

Data powstania

marzec 1915

21Wariant:Tekst utworu

Wariant 1

Jedzie, jedzie na Kasztance(1),

Siwy strzelca strój!

/Hej, hej, Komendancie(2),

Miły wodzu mój!/bis

Gdzie szabelka Twa ze stali,

Przecież idziem w bój?

Hej, hej, Komendancie...

Gdzie Twój mundur generalski,

Złotem wyszywany?

Hej, hej, Komendancie...

Masz wierniejszych niż stal chłodna

Młodych Strzelców rój...

Hej, hej, Komendancie...

Nad lampasy i czerwienie

Wolisz Strzelca strój...

Hej, hej, Komendancie...

Ale pod tą szarą bluzą

Serce ze złota!

Hej, hej, Komendancie...

Ale błyszczą groźną wolą

Królewskie oczy!

Hej, hej, Komendancie...

Pójdziem z Tobą po zwycięstwo

Poprzez krew i znój!

Hej, hej, Komendancie... [1], [2], [3], [4], [5], [6], [8], [9], [11], [13]

Objaśnienia

(1) – Kasztanka – klacz ofiarowana Józefowi Piłsudskiemu przez Eustachego Romera w majątku Czaple Małe 9 VIII 1914 r. Według relacji pochodzącej z rodziny Popielów, Kasztanka została ofiarowana przez Pawła lub jego syna Ludwika Popiela, właścicieli tego majątku.

(2) – Józef Piłsudski – urodził się w 1867 r. w Żułowie pod Wilnem. Ukończył gimnazjum w Wilnie i był przez pewien czas na wydziale medycznym Uniwersytetu w Charkowie. W 1887 r., a więc w wieku lat zaledwie dwudziestu, został zesłany przez władze carskie na pięć lat na Syberię, jako podejrzany o udział w zamachu na życie Aleksandra III. W 1892 r. powrócił na Litwę i wstąpił do Polskiej Partii Socjalistycznej, oddając się całkowicie pracy niepodległościowej. W 1900 r. został aresztowany w Łodzi, wskutek wykrycia w jego mieszkaniu tajnej drukarni „Robotnika”; osadzony początkowo w X pawilonie w cytadeli warszawskiej, potem przewieziony do Petersburga skąd uciekł. W latach 1904–1905 kierował działalnością bojową na obszarze Kongresówki. W Galicji tworzył organizacje strzeleckie, przysposabiając naród do walki zbrojnej o niepodległość. Po wybuchu wojny został komendantem I brygady Legionów Polskich (brygadierem). W lipcu 1917 r. aresztowany przez niemieckie władze okupacyjne i wywieziony do twierdzy w Magdeburgu, uwolniony został w listopadzie 1918 r. przez zrewolucjonizowany lud niemiecki. Po powrocie do ojczyzny Józef Piłsudski objął władze dyktatorską i rozpoczął pracę nad wewnętrzną odbudową państwa. Mianował rząd, zwołał sejm, a jako naczelnik państwa i wódz naczelny wojska polskiego, przeprowadził zwycięską wojnę z Rosją. W dniu 17 marca 1921 r. sejm ustawodawczy ogłosił konstytucję Rzeczypospolitej. W 1922 r. Józef Piłsudski ustąpił ze stanowiska naczelnika państwa. Po zabójstwie pierwszego prezydenta Rzeczypospolitej Gabriela Narutowicza, Józef Piłsudski usunął się od udziału w życia państwowym. W dniu 28 czerwca 1923 r. sejm powziął uchwałę, że „Marszałek Józef Piłsudski, jako Naczelnik Państwa i Wódz Naczelny, zasłużył się Narodowi”. Nie mogąc ścierpieć nieprawości i partyjniaków, na państwie żerujących, Józef Piłsudski staje w maju 1926 r. do walki o odrodzenie duszy narodu. Wybrany prezydentem Rzeczypospolitej, wyboru nie przyjmuje i staje do bezpośredniej pracy dla państwa, bądź jako prezes rady Ministrów, bądź też jako minister spraw wojskowych i generalny inspektor sił zbrojnych.

Informacje dodatkowe

OsobaBogusław Szul napisał o tej piosence, że „powstała w pierwszym roku wojny, ogólnie znana i dużo śpiewana”. Autor, OsobaWacław Biernacki-„Kostek” w artykule pisanym w formie listu do redakcji miesięcznika „Muzyka” (1935, nr 5–7) pisał o okolicznościach powstania piosenki:

„Piosenkę Jedzie, jedzie na Kasztance napisałem w pierwszych dniach lub tygodniach marca 1915 r., w czasie naszego pobytu nad Nidą. Żadnych specjalnych okoliczności przy napisaniu tej piosenki nie było. Po prostu – była napisana serdecznie, z tym uczuciem, jakie miałem dla Komendanta zawsze. Kasztanka była pierwszym stałym i znanym przez wszystkich żołnierzy wierzchowcem Komendanta... Melodia do tej piosenki jest melodią starej bardzo wojskowej piosenki z początku dziewiętnastego wieku, jest motywem ludowym”.

Jeden z przypisów we wspomnianym artykule zawiera informację, że wspomniana przez Osoba„Kostka” melodia znajduje się w zbiorze OsobaZygmunta Glogera. Istotnie, w antologii OsobaZygmunta Glogera PublikacjaPieśni ludu, wydanej w Krakowie (1892) z muzyką opracowaną przez OsobaZygmunta Noskowskiego, zamieszczona jest piosenka Z tamtej strony jezioreczka o podobnej melodii:

Z tamtej strony jezioreczka

Panowie jadą

Hej! Hej! Mocny Boże,

Panowie jadą.

Potwierdził to również OsobaBogusław Szul, umieszczając obydwa teksty pod wspólnym numerem melodii. W zbiorku OsobaSzula znajduje się także parafraza ludowego tekstu napisana przez niego w Archangielsku w 1919 r.:

Lśnią rabatów jasne zorze —

Ułani jadą.

Hej! Hej! — Wielki Boże

Z wielką paradą...

Melodia ludowa oraz jej warianty zostały zanotowane przez znanych zbieraczy pieśni ludowych: OsobaWacława Zaleskiego (Wacława z Oleska) w 1833 r. (Nasieję ja ruty w nowym ogrodzie), OsobaKazimierza Władysława Wójcickiego w 1836 r. (Zaślubiny wodne, Duma) oraz OsobaOskara Kolberga w 1857 r. (Z tamtej strony jezioreczka ułany jadą).

Do słów piosenki Jedzie, jedzie na Kasztance nową melodię napisał Pomaranski_Zygmunt. Została ona wydana w pierwszej części zbioru PublikacjaPieśni o wojnie i na wojnie pisane[1].

por.: Jeziorski Władysław, Nowy śpiewnik polski 1914–1917. Zebrał… Kraków 1917, s. 42–43; Śpiewnik Żołnierza Polskiego zebrał i ułożył T. H. D., Warszawa, Br, (ok. 1918, s. 4 (pt. Pieśń o Piłsudskim)[1].

Piosenka ta należała do obowiązkowej edukacji patriotycznej w szkołach polskich przed wojną. Obiektywnie trzeba przyznać, że z kilkudziesięciu chyba utworów o marszałku Józefie Piłsudskim — ten jest jednym z najładniejszych. Tekst powstał w I Brygadzie[12].

Występuje na fonogramach

 
Copyright © 2007-2011 Biblioteka Polskiej Piosenki • Ostatnia aktualizacja: 2018-07-26 21:59
powered by Athenadeign by TreDo
Odsłon od Listopada 2007
77556045

Odwiedzin od Grudnia 2010
58775499
Korzystanie z zamieszczonych na stronie internetowej utworów (w szczególności tekstów piosenek i nut) i ich opracowań, w całości lub jakichkolwiek fragmentach, jest dozwolone wyłącznie w zakresie własnego użytku osobistego w sposób nienaruszający normalnego korzystania z utworu lub słusznych interesów twórcy. Zakazane jest korzystanie lub/i rozporządzanie opracowaniami, przeróbkami i modyfikacjami utworów zamieszczonych na stronie internetowej. W szczególności zakazane jest wykorzystywanie zamieszczonych na stronie internetowej utworów lub/i ich fragmentów, w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób, w celach zarobkowych.

Biblioteka Polskiej Piosenki dąży do popularyzacji i utrwalenia wiedzy o polskiej piosence historycznej i współczesnej. Jako instytucja publiczna stara się utrzymać najwyższe standardy zgodności z obowiązującym w Polsce prawem. Biblioteka nie czerpie żadnych korzyści z podejmowanych przedsięwzięć - kieruje się dobrą wolą. Szacunek do pracy Twórców, Autorów i Artystów jest jedną z fundamentalnych zasad funkcjonowania Instytucji. Jeżeli umieszczenie tekstu utworu jest sprzeczne z czyimiś prawnymi lub osobistymi interesami - uprzejmie prosimy o kontakt przy pomocy znajdującego na górze strony formularza lub przy pomocy poczty elektronicznej. Tekst zostanie bezwzględnie usunięty.

Strona Biblioteki Polskiej Piosenki wykorzystuje tzw. pliki cookie do zliczania unikatowych odwiedzin oraz przechowywania informacji o historii odwiedzonych rekordów Biblioteki Cyfrowej. Pliki cookie nie są przechowywane po zamknięciu sesji przeglądarki. Odwiedzający może zmienić ustawienia plików cookie korzystając z odpowiednich okien ustawień swojej przeglądarki.
To jest archiwalna odsłona strony i bazy CBPP.