Utwór
 
Osoba
 
Zespół
 
Serie
 
 
Publikacja
 
Rękopis
 
Instytucja
Szukaj
[Jak korzystać?]

[Więcej] Czy wiesz...

że historia szlagierowego utworu „M jak miłość” śpiewanego przez Wojciecha Gąssowskiego narodziła się tak naprawdę na Sali Kongresowej podczas bankietu z okazji 25-lecia Budki Suflera?

[dowiedz się]

Utwór (ostatnia modyfikacja: 2017-07-11 11:00)
Kolęda legionowa z roku 1916

Tytuł

Kolęda legionowa z roku 1916

Autor słów

anonim

Melodia

kolędy W dzień Bożego Narodzenia

Klasyfikacja

pieśń legionowa

1Wariant:Tekst utworu

W czas nowego odrodzenia,

C.k. (ko-)mendy(1) odnowienia

Usłużnie wszyscy się cieszą —

Ci, co być grzecznymi spieszą.

Haller(2), brygadier — na przodzie,

Memoriał schował w komodzie,

Nabrał zdania dziś nowego,

Zaraz powie... coś innego.

Januszajtis(3) jakiś rzewny,

Bo swych ludzi nie jest pewny,

Szeptyckiemu(4) nie hołdują:

„Vivat sequens”(5) poszeptują!

Liczni nowo mianowani

I ci udekorowani,

Majory, podpułkowniki

Kolędują jak słowiki.

Rylski(6) — patrzcie co wyrabia!

I Żymirski(7) też, margrabia...

Jeszcze inny krzyknie czasem,

Eydziatowicz(8) gruchnie basem.

Lenartowski(9) — oficerem,

Jak do twarzy mu z orderem!

Jakubowski lśni weselem

Z zasług „przed nieprzyjacielem”.

Lecz Sikorski(10) z beniaminkiem

Siadł cichutko za kominkiem.

Och, nie trwóżcie się oń, pany,

On gdzieś asekurowany...

Żołnierz patrzy: wina czyja,

Że wciąż trwa ta sama chryja?

Co z jego trudu gotowe,

Biorą „sfery legionowe”.

Czeka jednak i się śmieje,

Ni go ziębi to, ni grzeje.

Skończy się ta maskaradka,

Tylko nam potrzeba „Dziadka”(11). [1], [2]

Objaśnienia

(1) – c.k.-mendy – pogardliwe określenie cesarsko-królewskiej Komendy Leg. Pol., powszechnie używane przez legionistów oraz Komendanta. W liście do Michała Sokolnickiego z 14 listopada 1914 r. J. Piłsudski pisał: „...nie sprzedam się ‘mendzie’ ani innym wszom i nie przestraszę się żadnych konkurencyjnych sklepików z honorami i innymi błyskotkami...” (J. Piłsudski, Korespondencja 1914–1917, Londyn 1984, s. 115)

(2) – Józef Haller de Hallenburg (1873–1960) – oficer armii austriackiej (1895–1912), współzałożyciel skautingu i Drużyn Polowych Sokoła we Lwowie, organizator Legionu Wschodniego, dowódca batalionu 3 pp, następnie dowódca 3 pp (XI 1914–IV 1915), od V 1916 r. dowódca II Brygady Leg.Pol., na wieść o traktacie brzeskim przeszedł pod Rarańczą przez front i połączył się z II Korpusem Polskim na Wschodzie, od III 1918 r. dowódca II Korpusu, po bitwie kaniowskiej przez Kijów i Moskwę dostał się do Francji, gdzie stanął na czele Armii Polskiej (4 X 1918).

(3) – Marian Józef Januszajtis-„Żegota” (1889–1973) – gen. dyw. WP, przywódca Zarzewia, komendant Armii Polskiej, od VIII 1914 r. w Legionach, dowódca batalionu, a następnie 2 pp (X 1914–15 IX 1916), w okresie IX 1916–III 1917 r. dowódca I Brygady, szef sztabu Inspektoratu Wyszkolenia Polskiej Siły Zbrojnej, od XI 1918 r. w WP, współorganizator zamachu skierowanego przeciw Józefowi Piłsudskiemu (4–5 I 1919)

(4) – Stanisław Szeptycki (1867–1950) – płk austriacki, w latach 1914–1915 szef sztabu II Korpusu, od VI do XI 1916 dowódca III Brygady Leg. Pol., do 12 IV 1917 dowódca Legionów Polskich, gen. gubernator okupacji austriackiej Królestwa w Lublinie, po pokoju brzeskim podał się do dymisji.

(5) – Vivat sequens! (łac.) niech żyje kolejny (następny).

(6) – Witold Ścibor-Rylski (1871 – przed 1962) – przed wybuchem wojny naczelnik „Sokoła”, dowódca V batalionu I Brygady, później dowódca 6 pp Leg. Pol.

(7) – Michał Żymierski (ur. 1890) – od 1909 r. w ruchu niepodległościowym, organizator Polskich Drużyn Strzeleckich, mjr 1 pp Leg. Pol., ranny pod Laskami (23 X 1914), dowódca 3 pp, później 2 pp II Brygady, szef sztabu II Korpusu Polskiego na Wschodzie, działacz POW w Rosji; od 1918 do 1927 w WP. Margrabia – aluzja do zmiany nazwiska.

(8) – Ludwik Eydziatowicz (zm. 1918) – pracownik DW NKN, łącznik NKN z Komendą Legionów, oficer kancelaryjny, pracownik Krajowego Inspektoratu Zaciągu; odebrał sobie życie w czasie przesilenia w Legionach, pogrzeb odbył się 22 II 1918 r.

(9) – Henryk Lewartowski (1882 – 1942) – oficer I Brygady Leg. Pol., referent prasowy przy Komendzie Legionów, zajmował się m.in. cenzurowaniem prasy legionowej, uległy w stosunku do władz austryjackich; autor Święta na Polesiu (191?), współautor Szlakiem bojowym legionów (1915).

(10) – Władysław Sikorski (1881–1943) inż., gen. broni, współorganizator ZWC i ZS, oficer rez. armii austriackiej, szef Departamentu Wojskowego NKN (VIII 1914–IX 1916), we wrześniu 1916 r. dowódca 3 pp, szef Krajowego Zaciągu Polskiej Siły Zbrojnej, dowódca obozu ćwiczebnego PSZ w Zambrowie, do II 1918 r. komendant Ośrodka Uzupełnień Polskiego Korpusu Posiłkowego w Bolechowie, po Rarańczy internowany w obozie Dulfalva na Węgrzech.

(11) – „Dziadek” – popularne wśród legionistów określenie Komendanta Józefa Piłsudskiego.

Informacje dodatkowe

 
Copyright © 2007-2011 Biblioteka Polskiej Piosenki • Ostatnia aktualizacja: 2018-07-26 21:59
powered by Athenadeign by TreDo
Odsłon od Listopada 2007
77576064

Odwiedzin od Grudnia 2010
58795497
Korzystanie z zamieszczonych na stronie internetowej utworów (w szczególności tekstów piosenek i nut) i ich opracowań, w całości lub jakichkolwiek fragmentach, jest dozwolone wyłącznie w zakresie własnego użytku osobistego w sposób nienaruszający normalnego korzystania z utworu lub słusznych interesów twórcy. Zakazane jest korzystanie lub/i rozporządzanie opracowaniami, przeróbkami i modyfikacjami utworów zamieszczonych na stronie internetowej. W szczególności zakazane jest wykorzystywanie zamieszczonych na stronie internetowej utworów lub/i ich fragmentów, w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób, w celach zarobkowych.

Biblioteka Polskiej Piosenki dąży do popularyzacji i utrwalenia wiedzy o polskiej piosence historycznej i współczesnej. Jako instytucja publiczna stara się utrzymać najwyższe standardy zgodności z obowiązującym w Polsce prawem. Biblioteka nie czerpie żadnych korzyści z podejmowanych przedsięwzięć - kieruje się dobrą wolą. Szacunek do pracy Twórców, Autorów i Artystów jest jedną z fundamentalnych zasad funkcjonowania Instytucji. Jeżeli umieszczenie tekstu utworu jest sprzeczne z czyimiś prawnymi lub osobistymi interesami - uprzejmie prosimy o kontakt przy pomocy znajdującego na górze strony formularza lub przy pomocy poczty elektronicznej. Tekst zostanie bezwzględnie usunięty.

Strona Biblioteki Polskiej Piosenki wykorzystuje tzw. pliki cookie do zliczania unikatowych odwiedzin oraz przechowywania informacji o historii odwiedzonych rekordów Biblioteki Cyfrowej. Pliki cookie nie są przechowywane po zamknięciu sesji przeglądarki. Odwiedzający może zmienić ustawienia plików cookie korzystając z odpowiednich okien ustawień swojej przeglądarki.
To jest archiwalna odsłona strony i bazy CBPP.