Utwór
 
Osoba
 
Zespół
 
Serie
 
 
Publikacja
 
Rękopis
 
Instytucja
Szukaj
[Jak korzystać?]

[Więcej] Czy wiesz...

jaki samochód Andrzeja Rosiewicza wprowadził go w rzeczywistość drogową, a tym samym przyczynił się do powstania piosenki „Chłopcy radarowcy”?

[dowiedz się]

Utwór (ostatnia modyfikacja: 2017-10-02 15:05)
Kriegsgefangenenpost

Tytuł

Kriegsgefangenenpost

Autor słów

OsobaNowicki Andrzej [1]

Autor muzyki

OsobaMarkowski Andrzej [1]

OsobaLandy Jan [1]

OsobaLandy Adam [4]

Data powstania

1939

1Wariant:Tekst utworu

Piszę wciąż do Ciebie najróżniej

Przez te najdziwniejsze w życiu moim dnie,

Listy, jak zgubieni podróżni

Błąkają się gdzieś nie wiadomo gdzie.

Może wiatr je jesienny niesie jesienią,

Może listy jak liście po świecie gna!

Zresztą — Boże — cóż listy zmienią,

Jeśli ciągle, ciągle jeszcze trwa:

Kriegsgefangenenpost — to brzmi, jak tajemnica,

Kriegsgefangenenpost — to pociągów daleki świst.

Kriegsgefangenenpost — to Twój dom, numer, ulica

Kriegsgefangenenpost — to czekanie na Twój list.

Krieg — rozumiesz — to wojna,

Gefangene — jeniec — to ja...

Czy jesteś już spokojna,

Gdy znasz te słowa dwa?

Kriegsgefangenenpost — to brzmi, jak tajemnica,

To pociągów daleki świst,

To czekanie na Twój list.

Nie wiem nawet, czy na mnie czekasz,

Nie wiem, czy powracać warto będzie znów —

Wołam, wołam Ciebie z daleka

Tym najdziwniejszym spośród wszystkich słów!

Głos mój wicher jesienny niesie jesienią,

List mój, jak liść jesienny po świecie gna!

Moja miła — cóż listy zmienią,

Jeśli ciągle, ciągle jeszcze trwa:

Kriegsgefangenenpost — to brzmi, jak tajemnica… [1], [2]

Informacje dodatkowe

(wersja muzyczna powstała w obozie jeńców wojennych)

Ta dostojna, poważna pieśń jeńców wojennych, uczestników kampanii wrześniowej, a drukowana po wyzwoleniu prawie wyłącznie jako wiersz, powstała w Oflagu IX B nad Lahnem. Prawykonanie pieśni Kriegsgefangenenpost, z muzyką skomponowaną przez ppor. Jana Landego, z zawodu pianistę, odbyło się 2 grudnia 1939 roku na wieczorze jenieckim zatytułowanym Czarna kawa przy piwie. Śpiewał ją ppor. Jerzy Michałowski. Tekst powielony w oflagu dotarł wkrótce do okupowanego kraju i do innych obozów jenieckich i w ten sposób szeroko się rozpowszechnił. Trafił także (oczywiście bez nut) na karty wydanej na przełomie lat 1940/1941 w Warszawie konspiracyjnej PublikacjaAntologii poezji współczesnej „Narcyza Kwiatka” pod pseudonimem „Novum”.

(wersja muzyczna skomponowana w okupowanym kraju)

W roku 1941 pojawiły się w okupowanym kraju nuty z tekstem Kriegsgefangenenpost. Ale melodia nie przypominała tej, którą Jan Landy skomponował w obozie. Maria Hoffman-Urbańska udostępniła mi oryginalną odbitkę nut, wykonaną konspiracyjnie w Lublinie na światłoczułym papierze i opatrzoną następującą, odręczną dedykacją: „Kochanemu Tomciowi – pierwszemu wykonawcy tejże piosenki w dowód wdzięczności za doskonałe wykonanie i w dowód przyjaźni – Andrzej. Lublin, dnia 2.IX.43”. Z lewej strony nut umieszczony był rysunek przedstawiający teren jenieckiego obozu, a obok napis: „słowa Nowicki, muzyka Andrzej-Jerzy”. Ustaliłem, że tym pierwszym wykonawcą był Tomasz Dąbrowski. W latach wojny śpiewał on pieśni patriotyczne na konspiracyjnych koncertach w Warszawie, Lublinie, Chełmie i w Krakowie. Według relacji Tomasza Dąbrowskiego autorem dedykacji był Andrzej Markowski, który akompaniował mu w czasie wykonania pieśni w Lublinie. Kriegsgefangenenpost była jego pierwszą poważniejszą kompozycją. Powstała na przełomie lat 1940/41. Utrzymana w rytmie tanga, różni się zasadniczo od muzyki napisanej przez ppor. Jana Landego w obozie jeńców. Jest barwniejsza i nie tak smutna. Wykonywana była na koncertach konspiracyjnych, przy czym w Warszawie upowszechniał ją Witold Elektorowicz, który – jako pierwszy – otrzymał od Markowskiego nuty „ołówkowe”. Po wojnie kompozycja Kriegsgefangenenpost weszła w skład ilustracji muzycznej filmu „Zezowate szczęście”[1]. Piosenkę do tego filmu wykonywała w 1960 r. Sława Przybylska[3].

Według Jana Olesika (w publikacji Oflag IIC Woldenberg, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1988, s. 204) muzykę do Kriegsgefangenenpost skomponował nie Jan Landy, ale jego brat, Adam. Olesik w przypisie powołuje się na publikację Stanisława Marczaka-Oborskiego Teatr czasu wojny 1939–1945 (Warszawa 1967, s. 80). Osoba podporucznika Jana Landego u Olesika w ogóle nie występuje, mimo, że życiu kulturalnemu poświęca sporo miejsca[4].

 
Copyright © 2007-2011 Biblioteka Polskiej Piosenki • Ostatnia aktualizacja: 2018-07-26 21:59
powered by Athenadeign by TreDo
Odsłon od Listopada 2007
76775221

Odwiedzin od Grudnia 2010
58003558
Korzystanie z zamieszczonych na stronie internetowej utworów (w szczególności tekstów piosenek i nut) i ich opracowań, w całości lub jakichkolwiek fragmentach, jest dozwolone wyłącznie w zakresie własnego użytku osobistego w sposób nienaruszający normalnego korzystania z utworu lub słusznych interesów twórcy. Zakazane jest korzystanie lub/i rozporządzanie opracowaniami, przeróbkami i modyfikacjami utworów zamieszczonych na stronie internetowej. W szczególności zakazane jest wykorzystywanie zamieszczonych na stronie internetowej utworów lub/i ich fragmentów, w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób, w celach zarobkowych.

Biblioteka Polskiej Piosenki dąży do popularyzacji i utrwalenia wiedzy o polskiej piosence historycznej i współczesnej. Jako instytucja publiczna stara się utrzymać najwyższe standardy zgodności z obowiązującym w Polsce prawem. Biblioteka nie czerpie żadnych korzyści z podejmowanych przedsięwzięć - kieruje się dobrą wolą. Szacunek do pracy Twórców, Autorów i Artystów jest jedną z fundamentalnych zasad funkcjonowania Instytucji. Jeżeli umieszczenie tekstu utworu jest sprzeczne z czyimiś prawnymi lub osobistymi interesami - uprzejmie prosimy o kontakt przy pomocy znajdującego na górze strony formularza lub przy pomocy poczty elektronicznej. Tekst zostanie bezwzględnie usunięty.

Strona Biblioteki Polskiej Piosenki wykorzystuje tzw. pliki cookie do zliczania unikatowych odwiedzin oraz przechowywania informacji o historii odwiedzonych rekordów Biblioteki Cyfrowej. Pliki cookie nie są przechowywane po zamknięciu sesji przeglądarki. Odwiedzający może zmienić ustawienia plików cookie korzystając z odpowiednich okien ustawień swojej przeglądarki.
To jest archiwalna odsłona strony i bazy CBPP.