Utwór
 
Osoba
 
Zespół
 
Serie
 
 
Publikacja
 
Rękopis
 
Instytucja
Szukaj
[Jak korzystać?]

[Więcej] Czy wiesz...

co łączy płytę Agi Zaryan „Umiera piękno” i pomnik warszawskiej Syrenki usytuowany nad Wisłą?

[dowiedz się]

Utwór (ostatnia modyfikacja: 2018-05-23 15:28)
Marsz strzelców

Tytuł

Marsz strzelców

Marsz strzelców 1863 r.

Pieśń strzelców

Hej strzelcy wraz

Pieśń Związku Strzeleckiego

Pieśni zbudzonych

Hej bracia, wraz! nad nami Orzeł Biały

Autor słów

OsobaAnczyc Władysław Ludwik

OsobaCzyżowski Kazimierz Andrzej [7], [10]

Napisał 5-7 zwrotki utworu w czwartym, piątym i szóstym wariancie tekstu utworu.

Autor muzyki

OsobaAnczyc Władysław Ludwik

Melodia

Posłuchaj

Data powstania

1862
Informacje zawarte w publikacjach nie są zgodne co do daty powstania utworu. Można jednak termin ten zawęzić do lat 1862–1863.

87654321Wariant:Tekst utworu

Wariant 1

Hej, strzelcy wraz, nad nami orzeł biały,

a przeciw nam śmiertelny stoi wróg.

Wnet z naszych strzelb piorunem zagrzmią strzały.

Niech lotem kul kieruje zbawca Bóg!

Więc gotuj broń i kule bij głęboko

O ojców grób bagnetów poostrz stal.

Na odgłos trąb, twój sztucer bierz na oko!

Hej! Baczność! Cel! i w łeb lub serce pal!

Hej, trąb, hej trąb

Strzelecka trąbko w dal!

A kłuj! a rąb!

I w łeb lub serce pal!

Wzrósł liściem bór, więc górą wiara strzelcy.

Masz w ręku broń, a w piersi święty żar.

Hej, Moskwa tu, a nuże tu wisielce!

Od naszych kul nie schroni kniaź ni car.

Raz przecież już zagrały trąbek dźwięki

Lśni polska broń, jak stalnych kłosów fal.

Dziś spłacimy wam łzy matek i wdów jęki.

Hej! Baczność...

Chcesz zdurzyć nas, oszukać świat chcesz czule,

Plujem ci w twarz za morze twoich łask,

Amnestyą twą obwiniem nasze kule,

Odpowiedź da huk strzelby, kruków trzask.

Do Azyi precz potomku Dżyngis-hana,

Tam żywioł twój, tam ziemia carskich gal.

Nie dla cię, nie, krwią polską ziemia zlana,

Hej! Baczność...

Do Azyi precz tyranie, tam siej mordy,

Tam gniazdo twe, tam panuj, tam twój śmieć,

Tu Polska jest, tu zginiesz i twe hordy,

Lub naród w pień wymorduj, wysiecz, zgnieć.

O Boże nasz! o Matko z Jasnej góry!

Błogosław nam, niech korne łzy i żal

Przebłaga cię, niewoli zedrze chmury,

Hej! Baczność... [1], [22]

Informacje dodatkowe

Od 1860 r. trwał wzmożony ruch niepodległościowy. Pieśń ta wyprzedza wybuch Powstania Styczniowego 1863 r[18]. Pierwsze cztery zwrotki tego marsza w układzie OsobaWładysława Anczyca śpiewali powszechnie uczestnicy Powstania Styczniowego[10]. Autor ten był jednym z najbardziej znanych twórców sztuk i utworów poetyckich o tematyce ludowej, powstańczej i patriotycznej. W jego dorobku należy wymienić także inne dzieła sceniczne np.: Chłopi arystokraci..., Emigracja chłopska, Kościuszko pod Racławicami, Pieśni zbudzone. Szczególną uwagę poświęcał w swojej twórczości sprawom powstania styczniowego[19]. W powstaniu śpiewano również inne utwory tego poety (np. Śpiew kmieci polskich), recytowano jego patriotyczny wiersz Lelewel (Marcin Lelewel Borelowski). Wszystkie te utwory należały później do cyklu Pieśni zbudzonych[23].

Powstanie styczniowe było to najdłuższe wystąpienie zbrojne Polaków przeciwko Rosji. Nasilające się nastroje patriotyczne sprawiły, że rodacy prężnie objęli działaniami wyzwoleńczymi całe Królestwo. Nie udało się wzniecić buntu na Litwie, Wołyniu i Ukrainie. Z czasem wśród powstańców wyłoniły się dwa obozy z różnymi planami na przyszłość – „biały” oraz „czerwony”. Dualizm działań wojskowych, brak uzbrojenia, a także nieregularne oddziały stały się bezpośrednią przyczyną klęski na wiosnę 1865 r[20].

OsobaWładysław Ludwik Anczyc nie godził się z amnestią, którą car chciał poróżnić powstańców, czego wyrazem są powyższe słowa. Choć sam po klęsce powstania imał się metod pozytywistycznych (posiadał drukarnię na rogu ulic Straszewskiego i Zwierzynieckiej), to jego pieśń odrodziła się wśród strzelców i legionistów Piłsudskiego, prawie pół wieku później. Wartości oraz przekonania zawarte w tekście okazały się ponadczasowe[14].

Do wariantu z 1883 r. OsobaK. A. Czyżowski dopisał kolejne dwie zwrotki, które na trwałe spoiły się z pierwowzorem. Marsz ten jest obecnie pieśnią organizacyjną Związku Strzeleckiego, a w minionych latach również hufców przysposobienia wojskowego[10].

 
Copyright © 2007-2011 Biblioteka Polskiej Piosenki • Ostatnia aktualizacja: 2018-07-26 21:59
powered by Athenadeign by TreDo
Odsłon od Listopada 2007
76486841

Odwiedzin od Grudnia 2010
57719839
Korzystanie z zamieszczonych na stronie internetowej utworów (w szczególności tekstów piosenek i nut) i ich opracowań, w całości lub jakichkolwiek fragmentach, jest dozwolone wyłącznie w zakresie własnego użytku osobistego w sposób nienaruszający normalnego korzystania z utworu lub słusznych interesów twórcy. Zakazane jest korzystanie lub/i rozporządzanie opracowaniami, przeróbkami i modyfikacjami utworów zamieszczonych na stronie internetowej. W szczególności zakazane jest wykorzystywanie zamieszczonych na stronie internetowej utworów lub/i ich fragmentów, w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób, w celach zarobkowych.

Biblioteka Polskiej Piosenki dąży do popularyzacji i utrwalenia wiedzy o polskiej piosence historycznej i współczesnej. Jako instytucja publiczna stara się utrzymać najwyższe standardy zgodności z obowiązującym w Polsce prawem. Biblioteka nie czerpie żadnych korzyści z podejmowanych przedsięwzięć - kieruje się dobrą wolą. Szacunek do pracy Twórców, Autorów i Artystów jest jedną z fundamentalnych zasad funkcjonowania Instytucji. Jeżeli umieszczenie tekstu utworu jest sprzeczne z czyimiś prawnymi lub osobistymi interesami - uprzejmie prosimy o kontakt przy pomocy znajdującego na górze strony formularza lub przy pomocy poczty elektronicznej. Tekst zostanie bezwzględnie usunięty.

Strona Biblioteki Polskiej Piosenki wykorzystuje tzw. pliki cookie do zliczania unikatowych odwiedzin oraz przechowywania informacji o historii odwiedzonych rekordów Biblioteki Cyfrowej. Pliki cookie nie są przechowywane po zamknięciu sesji przeglądarki. Odwiedzający może zmienić ustawienia plików cookie korzystając z odpowiednich okien ustawień swojej przeglądarki.
To jest archiwalna odsłona strony i bazy CBPP.