Utwór
 
Osoba
 
Zespół
 
Serie
 
 
Publikacja
 
Rękopis
 
Instytucja
Szukaj
[Jak korzystać?]

[Więcej] Czy wiesz...

czym charakteryzowały się „joczki” i „triolki”, które Marek Sart wraz z Czesławem Niemenem zastosowali do współczesnej aranżacji muzycznej wiersza Juliana Tuwima?

[dowiedz się]

Utwór (ostatnia modyfikacja: 2017-07-30 18:56)
Mazur Kajdaniarski

Tytuł

Mazur Kajdaniarski

Do mazura stań wesoło

Mazur więzienny

Autor słów

OsobaWaryński Ludwik

Autor muzyki

nieznany

OsobaKlukowski Józef Tadeusz [4]

Dokonał opracowania muzycznego.

Melodia

utworu Bracia, rocznica, więc po zwyczaju... [3], [5], [9]

utworu Mazur polski [5]

utworu Mazur Suchozameta [5]

mazura ludowego [5]

Data powstania

1885
Brak zgodności, co do daty powstania utworu, jedna z publikacji podaje rok 1885 inna 1886.

Miejsce powstania

X Pawilon Cytadeli Warszawskiej

4321Wariant:Tekst utworu

Wariant 1

Do mazura stań wesoło,

Buntownicza wiaro!

/Suń wesoło, dalej w koło,

Warszawo i Karo(1)!/bis

Wróg ma dla nas kajdan dużo,

Ma też dużo turem.

My weseli, bo kajdany

Dzwonią nam mazurem.

Nam pałacem turma — Kara,

Dla nas strój balowy:

/Katorżnicza kurtka szara

I znaczek pąsowy!/bis

W tych pałacach i w tych strojach

Hulamy ochoczo,

Bo nam myśli i sumienia

Zgryzoty nie mroczą.

Uczuć naszych mur nie studzi,

Płoną one żarem

/I w tym piekle żyjem młodzi

Całym życia czarem!/bis

Dziewcząt naszych ocząt blaski

Nie mglą łzy zwątpienia,

Bohaterskich ich serduszek

Nie łamią cierpienia.

I wesołych piosnek dźwięki

Z ich ust płyną mile,

/Że nie zgadniesz, jak bolesne

Przeżywały chwile./bis

Gdy którego stryczek zdusi —

I to bagatela:

Bo człek każdy umrzeć musi —

Gwałt rodzi mściciela.

Nasi pomszczą, jak należy,

Śmierć zmarłego brata

/I na grób mu zamiast wieńca

Rzucą głowę kata./bis

Zgrzyt łańcuchów i szczęk broni —

To mazur ochoczy.

/Od tej nuty serce rośnie

I śmieją się oczy./bis

A gdy tańca czas nadejdzie,

Nasze kazamaty

Wam wybiją takt mazura

Łańcuchem o kraty.

Taki będzie silny, dziarski,

Że pękną ogniwa,

/A nasz mazur kajdaniarski

Pół Polski zaśpiewa./bis

I po kraju dźwięk przeleci,

Jako marsz parady,

W takt mazura pójdzie raźno

Lud na barykady.

Gdy na skoczne te akordy

Wstanie lud nasz cały,

/To najśmielsi poprowadzą

Raźny mazur biały./bis

Po nim słonko mrok rozproszy

I znikną, jak mara,

Turmy, kraty i kajdany

Z gospodarką cara.

Pod dach własny każdy wróci

Zdrów, wesół i dziarski

/I dzieciakom swym zanuci

Mazur kajdaniarski./bis [1], [2], [3], [4], [5], [7]

Objaśnienia

(1) – Kara – słynna katorga syberyjska, dokąd w 1886 r. zesłano część „proletariatczyków” (T. Rechniewskiego, H. Dulębę, F. Kona, M. Mańkowskiego i M. Lury'ego).

Informacje dodatkowe

Pieśń ta powstała w X Pawilonie Cytadeli Warszawskiej[4] po ogłoszeniu wyników procesu 29 członków „Proletariatu”. Czterem oskarżonym zasądzono karę śmierci. 28 stycznia 1886 r. zostali oni powieszeni w Cytadeli Warszawskiej. Pozostałych więźniów wysłano na długoletnią katorgę[1].

Pierwotny tekst uległ wielokrotnym zmianom oraz rozrastał się w miarę wydarzeń. I tak, po 28 stycznia 1886 r. OsobaWaryński dopisał nowe strofy. Podobnie w grudniu 1886 r. powstaje ostateczna wersja utworu. Niewykluczone jednak, że w pracy nad Mazurem kajdaniarskim brali udział inni współwięźniowie i przyjaciele OsobaWaryńskiego. Jest bowiem wiernym odbiciem nastrojów tej bohaterskiej grupy młodzieży z I „Proletariatu”[9].

Utwór został opublikowany po raz pierwszy 4 marca 1899 r. w dzienniku Robotnik[3]. W przedmowie do tej pieśni napisano:

Droga nam być musi każda pamiątka po towarzyszach, którzy życie swe poświęcili naszej sprawie i swą ofiarną pracą stworzyli podwaliny ruchu socjalistycznego w Polsce.

Redaktorem, który tak skomentował w Robotniku utwór OsobaL. Waryńskiego był Józef Piłsudski, wówczas działacz PPS. W lipcu 1899 r. londyński Przedświt (nr 7) wydrukował 3200 egzemplarzy Mazura z przeznaczeniem do kolportażu w Krakowie i poprzedził tekst słowami: „Droga pamiątka po zmęczonym przez carat towarzyszu”[9].

Rewolucjoniści śpiewali słowa OsobaL. Waryńskiego na melodię popularnej wówczas pieśni powstania listopadowego Bracia, rocznica! Więc po zwyczaju..., do której tekst napisał OsobaWincenty Pol (1807–1872). Wkrótce jednak, zaczęto do tej melodii wykonywać wyłącznie Mazura Kajdaniarskiego[3].

 
Copyright © 2007-2011 Biblioteka Polskiej Piosenki • Ostatnia aktualizacja: 2018-07-26 21:59
powered by Athenadeign by TreDo
Odsłon od Listopada 2007
76503007

Odwiedzin od Grudnia 2010
57735899
Korzystanie z zamieszczonych na stronie internetowej utworów (w szczególności tekstów piosenek i nut) i ich opracowań, w całości lub jakichkolwiek fragmentach, jest dozwolone wyłącznie w zakresie własnego użytku osobistego w sposób nienaruszający normalnego korzystania z utworu lub słusznych interesów twórcy. Zakazane jest korzystanie lub/i rozporządzanie opracowaniami, przeróbkami i modyfikacjami utworów zamieszczonych na stronie internetowej. W szczególności zakazane jest wykorzystywanie zamieszczonych na stronie internetowej utworów lub/i ich fragmentów, w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób, w celach zarobkowych.

Biblioteka Polskiej Piosenki dąży do popularyzacji i utrwalenia wiedzy o polskiej piosence historycznej i współczesnej. Jako instytucja publiczna stara się utrzymać najwyższe standardy zgodności z obowiązującym w Polsce prawem. Biblioteka nie czerpie żadnych korzyści z podejmowanych przedsięwzięć - kieruje się dobrą wolą. Szacunek do pracy Twórców, Autorów i Artystów jest jedną z fundamentalnych zasad funkcjonowania Instytucji. Jeżeli umieszczenie tekstu utworu jest sprzeczne z czyimiś prawnymi lub osobistymi interesami - uprzejmie prosimy o kontakt przy pomocy znajdującego na górze strony formularza lub przy pomocy poczty elektronicznej. Tekst zostanie bezwzględnie usunięty.

Strona Biblioteki Polskiej Piosenki wykorzystuje tzw. pliki cookie do zliczania unikatowych odwiedzin oraz przechowywania informacji o historii odwiedzonych rekordów Biblioteki Cyfrowej. Pliki cookie nie są przechowywane po zamknięciu sesji przeglądarki. Odwiedzający może zmienić ustawienia plików cookie korzystając z odpowiednich okien ustawień swojej przeglądarki.
To jest archiwalna odsłona strony i bazy CBPP.