Utwór
 
Osoba
 
Zespół
 
Serie
 
 
Publikacja
 
Rękopis
 
Instytucja
Szukaj
[Jak korzystać?]

[Więcej] Czy wiesz...

dlaczego w niektórych okolicach wystrzega się ścinania pewnych drzew, wierząc, że będzie z nich ciec krew?

[dowiedz się]

Utwór (ostatnia modyfikacja: 2018-03-07 22:31)
Pierwsza kadrowa

Tytuł

Pierwsza kadrowa

Pieśń pierwszej kompanii kadrowej

Kadrówka

Raduje się serce...

Marsz Pierwszej Kompanii Kadrowej

Piosnka kompanii kadrowej

Autor słów

OsobaOstrowski Tadeusz

OsobaŁęcki Wacław Kazimierz [1], [8], [10], [12]

Napisał dwie zwrotki w w pierwszym, drugim i czwartym wariancie tekstu utworu.

Autor muzyki

nieznany

Melodia

warszawskiej piosenki brukowej Siwa gąska siwa — po Wisełce pływa... [7], [11], [12]Posłuchaj

Data powstania

sierpień 1914

Klasyfikacja

pieśń legionowa

654321Wariant:Tekst utworu

Wariant 1

Raduje się serce,

Raduje się dusza,

Gdy pierwsza kadrowa(1)

Na wojenkę rusza.

Ojda, ojda dana,

Kompanio kochana,

Nie masz to jak pierwsza, nie!

Chociaż do Warszawy

Mamy długą drogę,

Ale przejdziem migiem,

Byle tylko „w nogę”.

Ojda, ojda dana...

Choć Moskal psiawiara

Drogę nam zastąpi,

To kul z mannlichera(2)

Nikt mu nie poskąpi.

Ojda, ojda dana...

A gdyby się długo

Opierał psiajucha,

Każdy z nas bagnetem

Trafi mu do brzucha.

Ojda, ojda dana...

Kiedy pobijemy

Po drodze Moskali,

Ładne warszawianki

Będziem całowali.

Ojda, ojda dana...

A jak się szczęśliwie

Zakończy powstanie,

To pierwsza kadrowa

Gwardyją zostanie.

Ojda, ojda dana...

A więc piersi naprzód,

Podniesiona głowa,

Bośmy przecież pierwsza

Kompania kadrowa.

Ojda, ojda dana... [1], [4], [5], [6], [7], [10], [13]

Objaśnienia

(1) – Pierwsza Kompania Kadrowa – pierwszy od 1863 r. oddział Wojska Polskiego, sformowany do bezpośredniej walki z zaborcami w wyniku mobilizacji oddziałów Związku Strzeleckiego oraz Polskich Drużyn Strzeleckich, ogłoszonej przez Józefa Piłsudskiego. Oddział tworzony w krakowskich Oleandrach (pawilon powystawowy) 3 VIII 1914 r., wyruszył 6 VIII (o godz. 3.30) i o godzinie 9.45 przekroczył w Michałowicach granicę Królestwa z zadaniem wywołania tam powstania antyrosyjskiego. Do dzisiaj nie udało się ustalić dokładnego stanu liczbowego „Kadrówki”. Tadeusz Kasprzycki w swoich wspomnieniach przytoczył listę 144 kadrowiaków (bez patrolu Beliny), natomiast Wacław Sieroszewski mówił o 98 strzelcach i 74 drużyniakach (razem 172 osoby). Kompanią dowodził Tadeusz Kasprzycki, dowódcami plutonów byli: Kazimierz Piątek-„Herwin” (I pluton), Henryk Paszkowski-„Krok” (II), Stanisław Burchardt-„Bukacki” (III) i Jan Kruszewski-„Kruk” (IV).

9 VIII w Książu Wielkim do oddziału dołączył batalion strzelecki dowodzony przez Mieczysława Neugebauera-„Norwida”. Tak powiększony oddział wszedł ostatecznie w skład 1 pp jako III batalion (dowódca Edward Rydz-„Śmigły”).

(2) – mannlicher – karabin powtarzalny, odtylcowy, pięciostrzałowy, konstrukcji austriackiej (Ferdynad Mannlicher 1848–1904), stanowiący podstawowe uzbrojenie pojedynczego żołnierza armii austro-węgierskiej.

Informacje dodatkowe

Piosenka ta powstała w czasie kilkudniowego marszu I Kompani Kadrowej, w dniach 6–12 sierpnia 1914[9].

W artykule Narodziny Kadrówki zamieszczonym w specjalnym numerze „Muzyki” (1935, nr 5-7) żołnierz Kompanii Kadrowej OsobaWacław Łęcki-„Graba” wspominał okoliczności powstania popularnej piosenki: „Nocą z 5 na 6 sierpnia wyszliśmy, mijając pod parkiem Jordana salutującego w milczeniu Komendanta. Niepewność skończyła się niebawem: u końca parku zamiast pod Kopiec Kościuszki skręciliśmy w prawo – w stronę granicy. Cicho obchodziliśmy Kraków, gdzie mogli nas zatrzymać Austriacy. Gdzieś koło Prądnika zatrzymał nas jadący bryczką nasz ‘intendent’, obecny gen. Litwinowicz i uraczył bułkami i kiełbasą nasze puste od wczoraj żołądki. Nastrój poważny poweselał, rozłożyliśmy się na trawie, a na środek drogi, zagryzając bułkę, wystąpił Oster i z miejsca zaśpiewał nam piosenkę, która tak oddawała nasz nastrój w tej chwili, że raz podchwycona już nie zeszła z ust kompanii naszej i obiegła rychło pułk cały i całe Legiony... A melodia pieśni? Nie nastarcza ona żadnych problemów. Tekst ułożony został do znanej i śpiewanej w Strzelcu melodii andrusowskiej Piosenki znad Wisły Siwa gąska, siwa, po Dunaju pływa”.

W tym samym artykule OsobaWacław Łęcki-„Graba” przyznał się do autorstwa dwóch zwrotek: szóstej (A gdy się szczęśliwie zakończy powstanie) oraz ostatniej:

Może by nas wcale nie bolały nogi,

Gdyby komendanci nie skracali drogi[1].

I Kompania Kadrowa złożona z uczniów letnich strzeleckich szkół wojskowych Związków (krakowskiej) i Drużyn (w Nowym Sączu)[7] – pierwszy od czasów Powstania Styczniowego regularny oddział Wojska Polskiego. O świcie 6 sierpnia 1914 r. wyruszył z krakowskich Oleandrów (park, teren wystawy rolniczej, miejsce koncentracji i mobilizacji wojska) do walki z wojskami rosyjskimi. Z tą pieśnią Pierwsza Kadrowa, pod wodzą J. Piłsudskiego, wkroczyła 12 sierpnia 1914 r[12]. o godzinie 1 popołudniu[2].

Pieśń pierwszej kompanii kadrowej, złożonej z uczniów letnich strzeleckich szkół wojskowych Związków (krakowskiej) i Drużyn (w Nowym Sączu)[7].

por.: Polskie pieśni wojenne i piosenki obozowe, Zebrał Ad(am) Z(agórski), Piotrków 1915, s. 55–56 (pt. Pierwsza Kadrowa); Biernacki-„Kostek” Wacław, Marsze i piosenki Brygad Piłsudskiego, Kraków 1915, s. 4-5 (pt. Kadrówka)[1].

Występuje na fonogramach

 
Copyright © 2007-2011 Biblioteka Polskiej Piosenki • Ostatnia aktualizacja: 2018-07-26 21:59
powered by Athenadeign by TreDo
Odsłon od Listopada 2007
77528810

Odwiedzin od Grudnia 2010
58748503
Korzystanie z zamieszczonych na stronie internetowej utworów (w szczególności tekstów piosenek i nut) i ich opracowań, w całości lub jakichkolwiek fragmentach, jest dozwolone wyłącznie w zakresie własnego użytku osobistego w sposób nienaruszający normalnego korzystania z utworu lub słusznych interesów twórcy. Zakazane jest korzystanie lub/i rozporządzanie opracowaniami, przeróbkami i modyfikacjami utworów zamieszczonych na stronie internetowej. W szczególności zakazane jest wykorzystywanie zamieszczonych na stronie internetowej utworów lub/i ich fragmentów, w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób, w celach zarobkowych.

Biblioteka Polskiej Piosenki dąży do popularyzacji i utrwalenia wiedzy o polskiej piosence historycznej i współczesnej. Jako instytucja publiczna stara się utrzymać najwyższe standardy zgodności z obowiązującym w Polsce prawem. Biblioteka nie czerpie żadnych korzyści z podejmowanych przedsięwzięć - kieruje się dobrą wolą. Szacunek do pracy Twórców, Autorów i Artystów jest jedną z fundamentalnych zasad funkcjonowania Instytucji. Jeżeli umieszczenie tekstu utworu jest sprzeczne z czyimiś prawnymi lub osobistymi interesami - uprzejmie prosimy o kontakt przy pomocy znajdującego na górze strony formularza lub przy pomocy poczty elektronicznej. Tekst zostanie bezwzględnie usunięty.

Strona Biblioteki Polskiej Piosenki wykorzystuje tzw. pliki cookie do zliczania unikatowych odwiedzin oraz przechowywania informacji o historii odwiedzonych rekordów Biblioteki Cyfrowej. Pliki cookie nie są przechowywane po zamknięciu sesji przeglądarki. Odwiedzający może zmienić ustawienia plików cookie korzystając z odpowiednich okien ustawień swojej przeglądarki.
To jest archiwalna odsłona strony i bazy CBPP.