Utwór
 
Osoba
 
Zespół
 
Serie
 
 
Publikacja
 
Rękopis
 
Instytucja
Szukaj
[Jak korzystać?]

[Więcej] Czy wiesz...

jak piosenka Jerzego Filara powstała na dachu akademika nr 08?

[dowiedz się]

Osoba (ostatnia modyfikacja: 2013-01-31 11:26)
Wars, Henryk

Nazwisko, imię

Wars, Henryk

Vars, Henry

Fraska
(pseudonim)

Warszawski, Henryk
(właściwie)

Data urodzenia

29 grudnia 1902

Miejsce urodzenia

Warszawa

Data śmierci

1 września 1977

Miejsce śmierci

Los Angeles

Biografia

Kompozytor, dyrygent, aranżer, autor tekstów. Pochodził z rodziny uzdolnionej muzycznie. Najstarsza siostra Józefina była solistką Opery Warszawskiej, potem mediolańskiej „La Scali”, młodsza Paulina – pianistką[1]. Od 1906 do 1914 r. mieszkał wraz z rodzicami we Francji. Tuż przed wybuchem I wojny światowej powrócił do kraju. W Warszawie uzyskał w 1920 r. maturę w gimnazjum Ziemi Mazowieckiej. Następnie zgłosił się ochotniczo do Wojska Polskiego i brał udział w wojnie polsko-sowieckiej. Po wyjściu z armii wstąpił na wydział prawa Uniwersytetu Warszawskiego. Jednocześnie podjął studia malarskie w Akademii Sztuk Pięknych. Gdy po prywatnym przesłuchaniu otrzymał stypendium od OsobaEmila Młynarskiego, przeniósł się do Państwowego Konserwatorium Muzycznego (Młynarski był wówczas dyrektorem tej uczelni). Studia odbył pod kierunkiem OsobaHenryka Melcera w klasie fortepianu, OsobaRomana Statkowskiego w klasie kompozycji oraz Emila Młynarskiego w klasie dyrygentury. Dyplom otrzymał w 1925 r.

Od 1927 r. działał zawodowo jako kompozytor i dyrygent. Najwcześniejszą jego kompozycją był black-bottom New York Times (A ja czytam przez cały dzień „New York Times’a”), nagrany w maju 1927 r. przez orkiestrę OsobaHenryka Golda na płytach „Syreny Record”. Utwór ten był także wykonany przez OsobaTadeusza Olszę w rewii Może tak w teatrze „Karuzela”. Debiut kompozytorski nie był jednak udany i piosenka nie zyskała popularności.

W początkowym okresie kariery Wars rozpoczął współpracę jako pianista-akompaniator z teatrami rewiowymi. Od stycznia 1928 r. pracował jako pianista w „Nowym Perskim Oku”, gdzie m.in. grał w duecie z Józefem Kaminem. W tym okresie należał już do zespołu tanecznego Henryka Golda. Później pracował w „Morskim Oku” jako dyrygent. Nawiązał następnie stałą współpracę z „Syreną Record” i prawdopodobnie w początkach 1928 r. został jej dyrektorem muzycznym (funkcję tę pełnił do połowy lat trzydziestych, później jego miejsce zajął OsobaIwo Wesby). Przełomem w działalności kompozytorskiej Henryka Warsa stał się atrakcyjny utwór utrzymany w rytmie tanga argentyńskiego – Zatańczmy tango. Został skomponowany pod koniec 1928 r. i wykonany w „Morskim Oku” przez Stanisławę Nowicką i OsobaEugeniusza Bodo. Piosenka zdobyła duże powodzenie, dzięki czemu kariera kompozytorska autora zaczęła się szybko rozwijać. Pierwsze znaczące kompozycje napisane dla teatru to m.in. piosenki w rytmie shimmy: Ja lubię pić szampana i Jak pani się ten pan podoba.

Od 1929 r. Henryk Wars grał z OsobaLeonem Boruńskim w rewiach w stałym duecie pod nazwą „Jazz na dwa fortepiany”. W tym czasie zorganizował dla „Morskiego Oka” chór w stylu rewelersów – ZespółJazz Singers i nagrał z nim dwie płyty w „Syrenie Record”. Był to pierwowzór zorganizowanego później profesjonalnego zespołu wokalnego – ZespółChóru Warsa – który działał od 1930 do końca 1933 r. Zespół ten – pod kierownictwem Warsa i z jego stałym akompaniamentem – śpiewał w teatrach rewiowych oraz nagrał płyty dla „Syreny Record” na prawach wyłączności. Po zakończeniu działalności Chóru, Henryk Wars prowadził podobny w charakterze zespół wokalny – Weseli Chłopcy z Columbii – występujący m.in. w kinoteatrze „Hollywood” oraz nagrywający płyty w firmie „Columbia”.

18 czerwca 1930 r. w „Morskim Oku” wystawiono rewię pt. Codziennie dancing, do której Wars opracował motyw przewodni oraz zaaranżował wszystkie utwory. Poważnym krokiem naprzód było nawiązanie współpracy z wytwórnią filmową „Sfinks-Libkow Film”, dla której skomponował w 1930 r. muzykę do jednego z pierwszych polskich filmów dźwiękowych – Na Sybir. Film został udźwiękowiony pod jego dyrekcją w wytwórni „Ufa” w Berlinie. Premiera odbyła się 31 października 1930 r. na Zamku Królewskim w Warszawie w obecności prezydenta Ignacego Mościckiego. Dzięki prośbie Henryka Warsa, prezydent poparł zakupienie dla Polski aparatury dźwiękowej do filmów. Aparatura została później zainstalowana w atelier „Syreny Record”.

W latach 1930–1939 Wars skomponował muzykę ogółem do 52 filmów. Do najbardziej znanych należą m.in. Puszcza (1931 r.), Jego ekscelencja subiekt (1933 r.), Manewry miłosne (1933 r.), Romeo i Julcia (1933 r.), Pieśniarz Warszawy (1934 r.), ABC miłości (1935 r.), Czarna perła (1935 r.), Antek Policmajster (1936 r.), Czy Lucyna to dziewczyna (1936 r.), Kocha, lubi, szanuje (1936 r.), Papa się żeni (1937 r.), Piętro wyżej (1937 r.), Pani minister tańczy (1937 r.), Robert i Bertrand (1937 r.), Jego wielka miłość (1937 r.), Dodek na froncie (1937 r.), Ordynat Michorowski (1937 r.), Zapomniana melodia (1938 r.), Paweł i Gaweł (1938 r.), Sportowiec mimo woli (1939 r.), Włóczęgi (1939 r.). Realizowały je takie wytwórnie, jak „B.W.B.”, „Blok–Muza–Film”, „Omnia”, „Phoenix”, „Rex Film”, „Universal” i inne[2]. Do wybuchu wojny napisał muzykę do pięćdziesięciu trzech filmów przygodowych, egzotycznych, szpiegowskich i komedii. Wiele piosenek z tych filmów stało się przebojami. Śpiewały je największe gwiazdy międzywojennego kina polskiego, m.in.: OsobaLoda Halama, OsobaHanka Ordonówna, OsobaTola Mankiewiczówna, OsobaZula Pogorzelska oraz OsobaEugeniusz Bodo, OsobaAndrzej Bogucki, OsobaAdolf Dymsza, OsobaKazimierz Krukowski i OsobaAleksander Żabczyński. Ostatnim jego przedwojennym filmem był Sportowiec mimo woli[1].

Z czasem praca nad muzyką filmową stała się dla Henryka Warsa tak istotna, że zrezygnował ze stanowiska dyrektora muzycznego „Syreny Record”. W 1933 r. napisał muzykę do Szpiega w masce. Walc z tego filmu pt. Miłość ci wszystko wybaczy stał się wizytówką kompozytora, a także, po latach – symbolem niemal całej polskiej muzyki rozrywkowej okresu międzywojennego. Warto dodać, że utwór ten stał się znany za granicą, np. we Francji nagrał go na płytach „Columbii” Piotr Leszczenko (w języku rosyjskim).

Szczytowym okresem w działalności kompozytorskiej dla potrzeb filmu był rok 1937, kiedy to Henryk Wars skomponował muzykę i piosenki do 13 filmów. Był także autorem tekstów do piosenek filmowych – używał pseudonimu „Fraska”. Jako dyrygent był angażowany kolejno do teatrów: „Hollywood”, „Cyganeria” i „Cyrulik Warszawski”. W 1934 r. przez dłuższy czas pracował jako muzyk w Wielkiej Brytanii. Po powrocie do Polski na zamówienie Polskiego Radia nagrał na taśmie Stille’a recital fortepianowy muzyki jazzowej, transmitowany 3 stycznia 1935 r. przez radio berlińskie. Jesienią 1935 r. dyrygował w Teatrze Letnim przedstawieniami operetki Szczęśliwy pech J. Berstla.

O jego dużych zdolnościach dyrygenckich, nie tylko w dziedzinie muzyki lekkiej, może świadczyć fakt, że w latach 1938–1939 występował jako dyrygent koncertów symfonicznych, organizowanych pod auspicjami Stowarzyszenia Muzyki Symfonicznej. W tym okresie po raz pierwszy pojawia się na polskich płytach termin „swing” w kompozycjach Henryka Warsa z filmu Zapomniana melodia, nagranych przez jego orkiestrę dla „Syreny Record”.

Do wybuchu II wojny światowej Henryk Wars mieszkał i komponował przy Al. Jerozolimskich 23. Odbywały się tam próby z artystami wykonującymi jego utwory; w salonie stały dwa fortepiany Steinway’a – biały i czarny. Uczestniczył aktywnie w pracach Związku Autorów i Kompozytorów Scenicznych i często zasiadał we władzach tego stowarzyszenia (od 1936 r. był jego sekretarzem).

W sierpniu 1939 r. został zmobilizowany i walczył w kampanii wrześniowej, następnie trafił do niewoli niemieckiej. Zbiegł z transportu i przedostał się pod koniec października 1939 r. do strefy zajętej przez wojska sowieckie. W początkach 1940 r. znalazł się we Lwowie. Założył tam 21 – osobowy zespół muzyczny, składający się z polskich muzyków. Występował z solistami: Eugeniuszem Bodo, OsobaAdamem Astonem, OsobaAlbertem Harrisem, OsobaGwidonem Boruckim, Stefanem Bobem, Anders_Irena_Renata. Odwiedził wiele miast rosyjskich, dając setki koncertów. Nagrał też płyty w Moskwie. Po wybuchu wojny niemiecko-sowieckiej został w sierpniu 1941 r. wcielony do Armii Polskiej na Wschodzie (później do Polskich Sił Zbrojnych na Wschodzie). Był kierownikiem muzycznym i dyrygentem w zespole „Czołówka” oraz w „Polish Parade” na Bliskim Wschodzie (w Iranie, Iraku, Palestynie, Egipcie; w Bagdadzie wraz z OsobaAlfredem Schützem skomponował muzykę do rewii pt. Keep smeeling). We Włoszech prowadził orkiestrę Teatru Rewiowego 2 Korpusu. Wystąpił ze swym zespołem w filmie Polish Parade, zrealizowanym w 1942 r., oraz w filmie Dzieci, nakręconym w Egipcie przez Michała Waszyńskiego. W armii służył w stopniu podporucznika; został odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi i Medalem Wojska, otrzymał także order Cavaliere de Croce d’Italia – od ostatniego króla włoskiego Victora Emanuela. W 1944 r. nagrał dla wytwórni „La Voce del Padrone” („Polska płyta”) w Mediolanie po raz pierwszy Czerwone_maki_na_Monte_Casino z solistą Adamem Astonem. Później występował aż do momentu demobilizacji we Włoszech. W 1946 r. napisał muzykę do filmu Wielka droga, zrealizowanego w Rzymie przez wytwórnię „Sirena Film”.

W 1947 r. wyemigrował do USA. Początkowo mieszkał w Nowym Jorku, później przeniósł się do Los Angeles. Po okresie kilkuletniej wegetacji ekonomicznej udało mu się uzyskać zamówienie na muzykę do filmu The seven men from Now, nakręconego przez wytwórnię Johna Wayne’a (1954 r.). Pisał później muzykę do westernów (np. do The Big Heat z Glennem Fordem), do filmów Battle at Bloody Beach, China Doll, Fool’s Parade, Money, Women and Guns, The Phoenix City Story, Two Little Bears, The Valley of Mystery – dla takich wytwórni filmowych, jak „Columbia”, „Universal Pictures”, „Warner Brothers”, „United Artist”, „20th Century Fox”. W latach 1960–1963 tworzył muzykę do filmu Flipper, potem do serialu wytwórni Metro–Goldwyn–Meyer pt. Flipper’s new Adventure (przyniosła mu wielkie powodzenie – film wyświetlany był w także Polsce pod tytułem Mój przyjaciel delfin).

W sumie skomponował muzykę do 37 amerykańskich filmów. Stał się także cenionym kompozytorem amerykańskiej muzyki rozrywkowej. Jego kompozycje mieli w repertuarze m.in. Bing Crosby, Dorris Day, Brenda Lee, Diana Shore, Jimmie Rogers, Mel Thorme. Największą popularność zdobyły wówczas takie piosenki, jak Sleep my Child, Over and over (dzięki wykonaniu Margaret Witting stała się wielkim przebojem, płytę sprzedano w półmilionowym nakładzie; w Polsce wykonywała ją OsobaAnna German), Little Shephard, Good Love, Speak to Me pretty, Walk with Him, That Cotton Candy[2]. Popularność jego kompozycji zaowocowała także wieloma kontaktami towarzyskimi – poznał Henry’ego Manciniego, zaprzyjaźnił się z Polą Negri[1].

Komponował również znacznie ambitniejszą muzykę. Jest autorem utworów symfonicznych – Concertiny na fortepian i orkiestrę dedykowanej Maurice Ravelowi, Symfonii nr 1, Trzech poematów symfonicznych, kwartetów smyczkowych, sonat na skrzypce i fortepian, preludiów fortepianowych, baletu Maalot[2], do którego choreografię przygotował Stefan Wenta, a także licznych utworów kameralnych. Należał do stowarzyszeń twórców amerykańskich: Akademii Filmowej i Akademii Muzycznej[1].

Pierwszy i ostatni raz po II wojnie światowej odwiedził Warszawę w 1967 r. Nagrał wówczas dla Polskiego Radia swą suitę jazzową Manhattan Impresions, dyrygował w Filharmonii Warszawskiej, wystąpił w Telewizji Polskiej i Polskiej Kronice Filmowej, udzielił wielu wywiadów prasowych. Zamierzał na stałe powrócić do Europy. Plany te zniweczyła choroba.

Henryk Wars był z całą pewnością najwybitniejszym kompozytorem muzyki rozrywkowej w Polsce, autorem piosenek i utworów tanecznych, z których większość wytrzymała próbę czasu. Można go uznać – obok OsobaAdy Rosnera – za prekursora swingu w Polsce. Doskonale przyswajał amerykański styl „sweet music” z elementami jazzu, skupiał wokół siebie najlepszych muzyków, stworzył najlepszą orkiestrę taneczną w kraju – jego zespół liczący około 25 osób był pierwszym polskim „big bandem”. Orkiestra wzięła udział w filmie Parada Warszawy – występ w nim zaprezentował jej wysoki poziom, równy orkiestrom amerykańskim czy angielskim. Niektóre nagrania zespołu Warsa, np. z filmu Follow the fleet (Błękitna parada): Lets face the music and dance i Lets yourself go, utrwalone na płytach „Syrena Electro”, były lepsze od nagrań tych utworów dokonanych w Ameryce. Henryk Wars umiał nie tylko dostosować się do obowiązującej mody, lecz także nie był obojętny np. na polski folklor, czego przykładem może być doskonały kujawiak z filmu Bohaterowie Sybiru. Lekki, pogodny styl jego kompozycji, łatwość tworzenia prostych, melodyjnych, a przy tym niebanalnych i niepowtarzalnych utworów, z biegiem lat coraz bardziej urozmaicane aranżowanie kompozycji, niespotykana u innych kompozytorów inwencja – są zaletami, dzięki którym jego twórczość jest jedną z najpiękniejszych kart w historii polskiej piosenki. Najwięcej spośród jego kompozycji utrwaliła na swych płytach „Syrena Record”[2].

O życiu i twórczości Henryka Warsa opowiada hasło w telewizyjnej wersji Leksykonu Polskiej Muzyki Rozrywkowej (odcinek 174) oraz programy TV – Bo wszystko w nim grało, cz. 1–3 (reż. Ryszard Wolański), Śpiewnik Henryka Warsa (reż. Magdalena Kwiatkowska) i Henryk Wars pieśniarz Warszawy (reż. Wiesław Dąbrowski)[1].

Grafika i rękopisy

Grób Henryka Warsa.

Karykatura Henryka Warsa.

Nuty wydanych piosenek amerykańskich.

Henryk Wars z orkiestrą Polish Parade w Kairze.

Karykatura zespołu Weseli Chłopcy z Columbii, prowadzonego przez Henryka Warsa.

Autor słów do utworów

Kompozytor muzyki do utworów

pokaż wszystkie

Powiązane fonogramy

Powiązane publikacje (autorstwo)

pokaż wszystkie

Powiązane publikacje (związek)

 
Copyright © 2007-2011 Biblioteka Polskiej Piosenki • Ostatnia aktualizacja: 2018-07-26 21:59
powered by Athenadeign by TreDo
Odsłon od Listopada 2007
76464900

Odwiedzin od Grudnia 2010
57698038
Korzystanie z zamieszczonych na stronie internetowej utworów (w szczególności tekstów piosenek i nut) i ich opracowań, w całości lub jakichkolwiek fragmentach, jest dozwolone wyłącznie w zakresie własnego użytku osobistego w sposób nienaruszający normalnego korzystania z utworu lub słusznych interesów twórcy. Zakazane jest korzystanie lub/i rozporządzanie opracowaniami, przeróbkami i modyfikacjami utworów zamieszczonych na stronie internetowej. W szczególności zakazane jest wykorzystywanie zamieszczonych na stronie internetowej utworów lub/i ich fragmentów, w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób, w celach zarobkowych.

Biblioteka Polskiej Piosenki dąży do popularyzacji i utrwalenia wiedzy o polskiej piosence historycznej i współczesnej. Jako instytucja publiczna stara się utrzymać najwyższe standardy zgodności z obowiązującym w Polsce prawem. Biblioteka nie czerpie żadnych korzyści z podejmowanych przedsięwzięć - kieruje się dobrą wolą. Szacunek do pracy Twórców, Autorów i Artystów jest jedną z fundamentalnych zasad funkcjonowania Instytucji. Jeżeli umieszczenie tekstu utworu jest sprzeczne z czyimiś prawnymi lub osobistymi interesami - uprzejmie prosimy o kontakt przy pomocy znajdującego na górze strony formularza lub przy pomocy poczty elektronicznej. Tekst zostanie bezwzględnie usunięty.

Strona Biblioteki Polskiej Piosenki wykorzystuje tzw. pliki cookie do zliczania unikatowych odwiedzin oraz przechowywania informacji o historii odwiedzonych rekordów Biblioteki Cyfrowej. Pliki cookie nie są przechowywane po zamknięciu sesji przeglądarki. Odwiedzający może zmienić ustawienia plików cookie korzystając z odpowiednich okien ustawień swojej przeglądarki.
To jest archiwalna odsłona strony i bazy CBPP.