Utwór
 
Osoba
 
Zespół
 
Serie
 
 
Publikacja
 
Rękopis
 
Instytucja
Szukaj
[Jak korzystać?]

[Więcej] Czy wiesz...

że powstanie piosenki „Nie liczę godzin i lat” jest wynikiem prawdziwej przyjaźni?

[dowiedz się]

Utwór (ostatnia modyfikacja: 2017-05-30 19:22)
Więc szumcie nam jodły

Tytuł

Więc szumcie nam jodły

Ballada świętokrzyska

Choć z dala mamy rodzinę i bliskich

Autor słów

OsobaGawroński Andrzej

Autor muzyki

anonim [3]

Melodia

hymnu ludowego Gdy naród do boju [1]

Data powstania

1943

321Wariant:Tekst utworu

Wariant 1

Choć z dala swą mamy rodzinę i bliskich

My polscy żołnierze od Gór Świętokrzyskich(1),

Lecz chciały niebiosa, by krew nam na wrzosach

Wolności ścieliła kobierce.

Więc szumcie nam, jodły, piosenkę,

Rodacy podajcie nam rękę,

Wśród lasów, wertepów, na ostrzach bagnetów

Wolności niesiemy jutrzenkę.

Nie dbamy o spokój, nie dbamy o ciszę

A do snu nas głuchy szum jodeł kołysze,

Pod głową w chlebaku żelazo granatów,

A uśmiech na twarzy spokojny.

Więc szumcie nam jodły piosenkę...

A nasze koszary to chłodny cień lasu,

Swe głowy chronimy pod skrzydła szałasów,

A nasza dziewczyna — to stal karabina,

Choć zimna, jak piorun wybucha.

Więc szumcie nam jodły piosenkę...

A kiedy się walka z najeźdźcą rozpęta,

Suniemy po lesie jak dzikie zwierzęta,

Tu oddział nasz leży, tam gromem uderzy,

„Ponury” nas uczy brawury.

Więc szumcie nam jodły piosenkę...

Raz, kiedy na patrol szedł oddział zuchwały,

Rozpętał się ogień i kule zagrały,

Na trawie, na polu, dowódca patrolu

Padł kulą śmiertelnie rażony.

Więc szumcie nam jodły piosenkę...

Już oczy swe zamknął, pobladły jak chusta

I tylko wiatr polny całuje mu usta.

Na miękkim z traw leżu śpij, polski żołnierzu,

Coś wolnej nie dożył ojczyzny.

Więc szumcie nam jodły piosenkę... [1], [2], [3]

Objaśnienia

(1) – Jan Piwnik ps. „Ponury”, wiosną 1943 r. utworzył w Górach Świętokrzyskich jeden z największych i najbardziej operatywnych oddziałów AK. Uruchomił i ochraniał podziemną produkcję pistoletów maszynowych typu „Sten” w Suchedniowie. W lutym 1944 r. przeniesiony na Nowogródczyzne. Poległ w czasie ataku na niemiecki bunkier 16 czerwca 1944 r. pod Jewłaszami. Jedna z najpiękniejszych postaci AK, której opis znajduje się w książce C. Chlebowskiego „Pozdrówcie Góry Świętokrzyskie”. Prochy „Ponurego” po wielu trudnościach zostały w 1987 r. sprowadzone do Polski.

Informacje dodatkowe

Wiosną 1943 r. powstało w Górach Świętokrzyskich jedno z największych zgrupowań partyzanckich Armii Krajowej na Kielecczyźnie. Jego dowódcą i organizatorem był por. „Ponury” – Jan Piwnik. W lipcu 1943 r. narodziła się pieśń – hymn oddziału. Autor po melodię sięgnął do hymnu ludowego Gdy naród do boju, pióra poety z XIX w. OsobaGustawa Ehrenberga. Utwór ten, zaczynający się pierwotnie od słów „Gdy naród na pole wystąpił z orężem”, został napisany w kilka lat po Powstaniu Listopadowym i znany był pod tytułem Szlachta polska w 1831 roku. Piosenkę partyzantów „Ponurego” zaśpiewano po raz pierwszy przy ognisku w lesie na tzw. Wykusie w Górach Świętokrzyskich w dniu 11 lipca 1943 r. W czasie uroczystości złożenia przysięgi AK. Z okazji 102 rocznicy Powstania Listopadowego podziemne Wydawnictwo OPW „Dekada” wydało w listopadzie 1943 r. Jednodniówkę Szkoły Podchorążych im. Lisa-Kuli pt. Gotuj broń! Wśród artykułów okolicznościowych i wierszy w niej zamieszczonych znalazł się List z Gór Świętokrzyskich (Od leśnych żołnierzy) zatytułowany Piosenka jodłowej puszczy i podpisany pseudonimem „And”. Była to oczywiście piosenka OsobaAndrzeja Gawrońskiego z oddziału „Ponurego”, dostarczona do Warszawy przez łączników. Ta publikacja rozpowszechniła piosenkę w wielu regionach kraju, a także wśród warszawskich harcerzy. Tymoteusz Duchowski ps. „Motek” zamieścił w „WTK” (15 III 1970) korespondencję, z której wynika, że zorganizowany w połowie września 1944 r. chór plutonu 227 ze zgrupowania „Żyrafa” na Żoliborzu, miał w repertuarze właśnie tę piosenkę. Planowano nawet występ chóru przed mikrofonem powstańczego radia. Piosenka partyzantów „Ponurego” znana była również harcerzom z Bojowych Szkół „Szarych Szeregów” i ze zgrupowania „Baszta” na Mokotowie. Po raz drugi (w odrębnym druku) opublikowano piosenkę w listopadzie 1944 r. w zbiorku Partyzanckim szlakiem, który ukazał się na Kielecczyźnie. Dano jej tytuł Choć z dala mamy swą rodzinę i bliskich i podpisano: Podchor. Andrzej, Od. P. (Oddział „Ponurego”). Tekst, poza zmianą niektórych tylko słów, jest identyczny jak w broszurze Gotuj broń! Zachowano również w refrenie „szumiące sosny”, chociaż u „Ponurego” i w innych oddziałach śpiewano wyłącznie: „Więc szumcie nam jodły piosenkę”. Słowa utworu OsobaAndrzeja Gawrońskiego znaleźć można również w książce Cezarego Chlebowskiego Pozdrówcie Góry Świętokrzyskie, w antologii Janusza Kapuścika i Wojciecha Jerzego Podgórskiego Poeci żołnierzom 1410–1945, a także dwa warianty w zbiorze PublikacjaZ pieśnią i karabinem[1].

Pieśń stała się pod koniec wojny hymnem Brygady Świętokrzyskiej Narodowych Sił Zbrojnych. Jej wykonywanie i rozpowszechnianie było zakazane przez władze komunistyczne[3].

Pierwszy wariant tekstu został nadesłany przez Irenę Butkiewicz w ramach konkursu zorganizowanego staraniem Zarządu Głównego Związku Młodzieży Wiejskiej oraz redakcji tygodnika „Nowa Wieś”. Drugą wersję słów przekazał Czesław Karwowski[2].

 
Copyright © 2007-2011 Biblioteka Polskiej Piosenki • Ostatnia aktualizacja: 2018-07-26 21:59
powered by Athenadeign by TreDo
Odsłon od Listopada 2007
86993931

Odwiedzin od Grudnia 2010
67818931
Korzystanie z zamieszczonych na stronie internetowej utworów (w szczególności tekstów piosenek i nut) i ich opracowań, w całości lub jakichkolwiek fragmentach, jest dozwolone wyłącznie w zakresie własnego użytku osobistego w sposób nienaruszający normalnego korzystania z utworu lub słusznych interesów twórcy. Zakazane jest korzystanie lub/i rozporządzanie opracowaniami, przeróbkami i modyfikacjami utworów zamieszczonych na stronie internetowej. W szczególności zakazane jest wykorzystywanie zamieszczonych na stronie internetowej utworów lub/i ich fragmentów, w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób, w celach zarobkowych.

Biblioteka Polskiej Piosenki dąży do popularyzacji i utrwalenia wiedzy o polskiej piosence historycznej i współczesnej. Jako instytucja publiczna stara się utrzymać najwyższe standardy zgodności z obowiązującym w Polsce prawem. Biblioteka nie czerpie żadnych korzyści z podejmowanych przedsięwzięć - kieruje się dobrą wolą. Szacunek do pracy Twórców, Autorów i Artystów jest jedną z fundamentalnych zasad funkcjonowania Instytucji. Jeżeli umieszczenie tekstu utworu jest sprzeczne z czyimiś prawnymi lub osobistymi interesami - uprzejmie prosimy o kontakt przy pomocy znajdującego na górze strony formularza lub przy pomocy poczty elektronicznej. Tekst zostanie bezwzględnie usunięty.

Strona Biblioteki Polskiej Piosenki wykorzystuje tzw. pliki cookie do zliczania unikatowych odwiedzin oraz przechowywania informacji o historii odwiedzonych rekordów Biblioteki Cyfrowej. Pliki cookie nie są przechowywane po zamknięciu sesji przeglądarki. Odwiedzający może zmienić ustawienia plików cookie korzystając z odpowiednich okien ustawień swojej przeglądarki.
To jest archiwalna odsłona strony i bazy CBPP.