Utwór
 
Osoba
 
Zespół
 
Serie
 
 
Publikacja
 
Rękopis
 
Instytucja
Szukaj
[Jak korzystać?]

[Więcej] Czy wiesz...

że utwór pt. „Takie ładne oczy” to wynik mody na tzw. „ludowiznę” w twórczości muzycznej w drugiej połowie lat 60-tych?

[dowiedz się]

Osoba (ostatnia modyfikacja: 2012-08-10 16:18)
Wiehler, Zygmunt

Nazwisko, imię

Wiehler, Zygmunt

Data urodzenia

10 lutego 1890

Miejsce urodzenia

Kraków

Data śmierci

26 grudnia 1977

Miejsce śmierci

Warszawa

Biografia

Kompozytor. Ukończył gimnazjum klasyczne im. Św. Anny. Następnie studiował w Konserwatorium Towarzystwa Muzycznego – u Wiktora Barabasza, OsobaWładysława Żeleńskiego, OsobaFeliksa Nowowiejskiego i OsobaBolesława Wallek-Walewskiego (fortepian, kompozycję i dyrygenturę). Komponował już wieku 12 lat. Napisane w tym czasie tańce salonowe były wykonywane przez austriackie orkiestry wojskowe w Krakowie. Jeden z najwcześniejszych utworów – Na falach łódź – został włączony do ilustracji muzycznej Kupca weneckiego w Starym Teatrze za dyrekcji Ludwika Solskiego. Komponował pieśni solowe, a gdy zorganizował chór (1907 r.) – również chóralne. Był kompozytorem mszy, oratoriów, kwartetów wokalnych itd. Wiele z jego pieśni wykonywał wówczas Krakowski Chór Akademicki oraz chór „Lutnia”.

Po studiach debiutował w 1909 r. jako kapelmistrz operetek w Teatrze Ludowym (za dyrekcji Edmunda Rygiera) w Krakowie. Pracował następnie w teatrze Sosnowcu i ponownie w Krakowie – w teatrze „Nowości”. Potem dyrygował orkiestrami w Teatrze Wielkim i Teatrze Rozmaitości „Colosseum” we Lwowie. Skomponował w tym czasie wiele jednoaktowych operetek: Inspekcja w garnizonie, Szkoła haftu, Cnotliwy guwerner, Roztrzepana Kazia i inne.

Od 1913 r. do wybuchu I wojny światowej dyrygował w Operze w Teatrze Polskim w Poznaniu. Podczas wojny służył w wojsku austriackim, dostał się w 1915 r. do niewoli[2]. W tym samym roku przeniósł się na krótko do Warszawy[1]. Do 1919 r. przebywał w Rosji. Grał tam w zespołach instrumentalnych w kinoteatrach, prowadził orkiestry podczas przedstawień reżyserowanych przez Arnolda Szyfmana (w Kijowie i Moskwie), kilka jego operetek wystawiono w Teatrze Małych Form w Charkowie[2]. Grał również w kinach jako taper[1]. Po rewolucji 1917 r. dyrygował orkiestrami w sowieckich teatrach państwowych, później przez pewien czas pracował w Bułgarii. Podczas wojny skomponował kilka piosenek, które zdobyły popularność w Legionach: Trębacz, Zajechali do wsi ułani itp.

Po powrocie do Polski pracował w Krakowie w operetce w teatrze „Nowości” (za dyrekcji Tadeusza Pilarskiego). Skomponował 3 aktową operetkę do libretta OsobaStefana Turskiego pt. Gwiazda Kaukazu, wystawioną w Krakowie w 1920 r. oraz w 1921 r. w warszawskim w teatrze „Nowości”. Operetka zyskała wyśmienite recenzje, m.in. OsobaStanisław Niewiadomski oceniał ją jako jedyną polską operetkę z półgodzinnymi, dramatycznymi finałami; przyrównywał ją do kompozycji do Ferenca Lehára, Imre Kalmana itd. Sukces operetki spowodował przeniesienie się Zygmunta Wiehlera na stałe do Warszawy i jego engagement najpierw do teatru „Wodewil”, a następnie do „Nowości” – na stanowisko dyrygenta. Jednocześnie zaczął dyrygować niewielką orkiestrą w teatrze „Qui pro Quo”, którą prowadził do 1927 r. Również dla „Qui pro Quo” komponował i wystawiał operetki – Niebieski ptak (1930 r.), Amerykanka i inne.

Kolejno wiązał się z innymi teatrami, głównie jako kompozytor lub dyrygent. Były to: „Perskie Oko”, „Morskie Oko”, „Wesoły wieczór”, „Ananas”, „Banda”, „Hollywood”, „Cyganeria”, „Wielka Rewia”. Napisał ilustrację muzyczną do utworów OsobaJuliana Tuwima: Ewa – kobieta – to ja (na konkurs na piosenkę dla OsobaMiry Zimińskiej) oraz do Listu zza oceanu. Wraz z OsobaLeonem Schillerem stworzył wielką rewię polską, która cieszyła się powodzeniem podczas Pierwszej Wystawy Poznańskiej w 1929 r.

Skomponował muzykę do filmów: Moralność Pani Dulskiej, Złota maska, Żona – nie żona, Przez łzy do szczęścia, Testament profesora Wilczura, O czym się nie mówi, Ada to nie wypada, Trzy serca, a także do filmów krótkometrażowych.

W latach 1935–1939 był kapelmistrzem w reprezentacyjnym balecie Feliksa Parnella, skomponował blisko 3/4 repertuaru wykorzystywanego przez balet, dyrygował na wszystkich jego występach zagranicznych w prawie całej Europie (m.in. w 1936 r. na Olimpiadzie w Berlinie, gdzie jego kompozycje baletowe zdobyły brązowy medal). Najbardziej znanymi spośród kompozycji baletowych były: Wesele łowickie, Lajkonik krakowski, Janko muzykant, Dożynki, Umarł Maciek, umarł, Wesele krakowskie, Tańcowały dwa Michały, Świr, świr za kominem, Konik zwierzyniecki, Zmysły i praca, Roztańczona baba, Był sobie dziad i baba. Skomponował ponadto komedie muzyczne: Dziewczyna i hipopotam, Hulla ben Bulla, Kaprysy Marianny, Oberżystka.

Podczas okupacji hitlerowskiej przebywał w Warszawie. Występował jako pianista w kawiarniach: „Ziemiańska”, „Pół czarnej”, „Rio Rita” i innych. W ostatnim okresie przed wybuchem powstania warszawskiego był dyrygentem w teatrze „Nowości” przy ul. Mokotowskiej. Po upadku powstania trafił do Częstochowy, następnie działał w Łodzi, w teatrach: „Lutnia”, „Syrena” i „Osa”. Do 1950 r. był dyrygentem w teatrze w Domu Żołnierza w Krakowie. Dla Zespołu Artystycznego Wojska Polskiego napisał balet w dwóch aktach Janko muzykant (1946 r.). Powrócił do komponowania muzyki filmowej, napisał muzykę do Sprawy do załatwienia, Czerwonej harmonii oraz do wielu filmów krótkometrażowych i rysunkowych.

Od 1951 do 1964 r. pracował jako kierownik muzyczny biura koncertowego „Artos”, był też kapelmistrzem zespołu baletowego „Artos-u” – „Malwy”. Z baletem wyjeżdżał wielokrotnie za granicę. Komponował muzykę poważną, był autorem suity ludowej w 6 częściach Od Bałtyku do Karpat na chór i orkiestrę symfoniczną, wystawionej w 1951 r. w Filharmonii w Łodzi. W podobnym charakterze utrzymany był także jego poemat symfoniczny Pogoda i burza.

Na początku lat sześćdziesiątych skomponował piosenkę Maleńki znak, cieszącą się ogromną popularnością; wcześniej podobny sukces odniósł Walc M.D.M. (Chcecie to wierzcie, chcecie nie wierzcie). Napisał 2 wodewile Tajemniczy nieznajomy i Ja tu rządzę do tekstów Rapacki_Wincenty (1961 r.), wystawione w Teatrze Ludowym w Warszawie, w Opolu, Łodzi, Szczecinie i Gdyni. W 1963 r. skomponował czteroaktową operę komiczną do tekstów Juliana Krzewińskiego, pt. Ułan księcia Józefa, graną w operetce łódzkiej. Współpracował ze scenami muzycznymi Poznania, Gdańska, Katowic.

W sumie napisał około 1000 piosenek (m.in. Dulcynea, Biały boston, Tomasz skąd ty to masz, Gdzie jest twój tata, smarkata?, Niebieski walc, Nie kochać w taką noc – to grzech, Ada to nie wypada, Nikt mnie nie rozumie, tak jak ty i inne), muzykę do kilkudziesięciu filmów, kilkanaście pełnospektaklowych operetek, przedstawień baletowych. Ostatnim jego dziełem była operetka Cyrulik Warszawski z librettem Zbigniewa Kuthana, skomponowana w 1975 r[2].

Był kompozytorem piosenek m.in. dla OsobaTadeusza Faliszewskiego, OsobaMieczysława Fogga, OsobaToli Mankiewiczówny, OsobaStanisławy Nowickiej, OsobaTadeusza Olszy, OsobaHanki Ordonówny, OsobaLudwika Sempolińskiego, OsobaAleksandra Żabczyńskiego oraz wykonawców powojennych, m.in. ZespółChóru Czejanda, OsobaBarbary Muszyńskiej, OsobaSławy Przybylskiej, OsobaHanny Rek, OsobaIreny Santor, OsobaPiotra Szczepanika i OsobaMieczysława Wojnickiego[1].

Kompozytor muzyki do utworów

pokaż wszystkie

Powiązane publikacje (autorstwo)

pokaż wszystkie

 
Copyright © 2007-2011 Biblioteka Polskiej Piosenki • Ostatnia aktualizacja: 2018-07-26 21:59
powered by Athenadeign by TreDo
Odsłon od Listopada 2007
76487855

Odwiedzin od Grudnia 2010
57720850
Korzystanie z zamieszczonych na stronie internetowej utworów (w szczególności tekstów piosenek i nut) i ich opracowań, w całości lub jakichkolwiek fragmentach, jest dozwolone wyłącznie w zakresie własnego użytku osobistego w sposób nienaruszający normalnego korzystania z utworu lub słusznych interesów twórcy. Zakazane jest korzystanie lub/i rozporządzanie opracowaniami, przeróbkami i modyfikacjami utworów zamieszczonych na stronie internetowej. W szczególności zakazane jest wykorzystywanie zamieszczonych na stronie internetowej utworów lub/i ich fragmentów, w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób, w celach zarobkowych.

Biblioteka Polskiej Piosenki dąży do popularyzacji i utrwalenia wiedzy o polskiej piosence historycznej i współczesnej. Jako instytucja publiczna stara się utrzymać najwyższe standardy zgodności z obowiązującym w Polsce prawem. Biblioteka nie czerpie żadnych korzyści z podejmowanych przedsięwzięć - kieruje się dobrą wolą. Szacunek do pracy Twórców, Autorów i Artystów jest jedną z fundamentalnych zasad funkcjonowania Instytucji. Jeżeli umieszczenie tekstu utworu jest sprzeczne z czyimiś prawnymi lub osobistymi interesami - uprzejmie prosimy o kontakt przy pomocy znajdującego na górze strony formularza lub przy pomocy poczty elektronicznej. Tekst zostanie bezwzględnie usunięty.

Strona Biblioteki Polskiej Piosenki wykorzystuje tzw. pliki cookie do zliczania unikatowych odwiedzin oraz przechowywania informacji o historii odwiedzonych rekordów Biblioteki Cyfrowej. Pliki cookie nie są przechowywane po zamknięciu sesji przeglądarki. Odwiedzający może zmienić ustawienia plików cookie korzystając z odpowiednich okien ustawień swojej przeglądarki.
To jest archiwalna odsłona strony i bazy CBPP.