Utwór
 
Osoba
 
Zespół
 
Serie
 
 
Publikacja
 
Rękopis
 
Instytucja
Szukaj
[Jak korzystać?]

[Więcej] Czy wiesz...

w przypadku jakiego utworu sprawdziło się powiedzenie „do trzech razy sztuka”?

[dowiedz się]

Utwór (ostatnia modyfikacja: 2017-07-10 15:24)
Wizja szyldwacha

Tytuł

Wizja szyldwacha

Pułkowi Ułanów Krechowieckich

Na pole bitwy szary nocy spłynął mrok

Autor słów

OsobaRatold Stanisław Antoni

Autor muzyki

OsobaHelmer Charles [5]

OsobaKrier G. [5]

Melodia

francuska La Revue PassePosłuchaj

Data powstania

1918
Utwór powstał w latach 1918–1921.

Klasyfikacja

pieśń legionowa

21Wariant:Tekst utworu

Wariant 1

Na pole bitwy szary nocy spłynął mrok,

Znużona dziennym bojem wiara twardo śpi,

Na warcie młody szyldwach(1) w dal wytęża wzrok

I o przeszłości dawnej dziwne roi sny.

I oto widzi: hen rycerzy pędzi huf,

W zwycięstwa łunie białe orły chwieją się ―

Tratują, sieką, rżną, czernieje morze głów,

To nieśmiertelność mknie!

Barwny ich strój,

Amaranty przypięte pod szyją.

Ech! Boże mój,

Jak te polskie ułany biją ―

Ziemia aż drga...

Młody szyldwach więc oczy przeciera...

Tak, on ich zna ―

To ułani spod Somosierra(2).

Wtem na horyzont ten czarny wypełza gad,

O, jakiż straszny sen ― kartaczy sypie grad,

Lecz nie drży zbrojny szyk,

Choć śmierć się wokół szerzy.

Jęk, wrzawa, zgiełk i krzyk,

To giną bohaterzy.

Wtem mignął ktoś, a pod nim biały koń.

Armat huk

Widzi Bóg,

Krwawy plon ―

Polski zgon.

Do górnych sfer

Wznosi krzyk żołnierz i adiutant:

Vive l`Empereur!(3)

Morituri te salutant!(4)

Wielu z nich,

Gdy trąby grały,

Zginęło tam

Dla wiecznej chwały!

Minęła noc i mrok rozproszył krwawy świt,

Żołnierze wstają, słychać wokół śmiech i gwar,

I wieszczy sen szyldwacha rozwiał się jak mit,

I tylko w piersi jego płonął dziwny żar.

Wtem przyszedł krótki rozkaz: „Na koń marsz co sił

I do ataku pędź ― los bitwy waży się!”

I oto sprawdza się, co szyldwach w nocy śnił,

Hej! nieśmiertelność mknie.

Szary ich strój,

Z amarantów wyłogi pod szyją.

Ech! Boże mój,

Jak to polskie ułany biją ―

Ziemia aż drży...

Ty, historio, nam o tym opowiedz,

Z ócz lecą skry ―

To ułani spod Krechowiec(5)!

Dość hańby, kajdan, mąk, więc ginie podły wróg,

Ciosami polskich rąk kieruje Władca Bóg

I nie drży zbrojny szyk,

Choć śmierć się wokół szerzy.

Jęk, wrzawa, zgiełk i krzyk ―

To giną bohaterzy.

Nad nimi wzwyż Białego Orła znak,

Armat huk,

Ginie wróg,

Sławą rad

Zabrzmi świat.

Hej, krwawy plon...

Szyldwach leży już we krwi cały.

Tak zginął on

Dla Ojczyzny wiecznej chwały...

Wielu z nich,

Gdy trąby grały,

Zginęło tam

Dla wiecznej chwały! [1], [2], [5]

Objaśnienia

(1) – Szyldwach – (z niem.) żołnierz na warcie

(2) – Samosierra – wąwóz w Hiszpanii pod Madrytem, którego nie mogła zdobyć piechota i artyleria francuska ze względu na trudne warunki terenowe i uporczywą obronę hiszpańską (13 tysięcy wojska). Na osobisty rozkaz Napoleona wąwóz został zdobyty w błyskawicznej szarży przez polskich szwoleżerów pod dowództwem płk. Jana Kozietulskiego w składzie 248 kawalerzy stów, przy bardzo małych stratach własnych. Była to jedna z najbardziej zadziwiających bitew w historii polskiej konnicy.

(3) - Vive l'Empereur! (z franc.) - Niech żyje cesarz (Napoleon)!

(4) - Morituri te salutant! (z łaciny) - Mający umrzeć pozdrawiają cię! Okrzyk powitania cesarza przez gladiatorów na arenie cyrku w starożytnym Rzymie.

(5) – Krechowce – wioska pod Stanisławowem. 24 lipca 1917 r. 1 Pułk Ułanów Polskich (zwanych później Krechowieckimi) pod dowództwem płk. Bolesława Mościckiego stoczył pięciogodzinny bój z trzykrotnie liczniejszymi oddziałami piechoty austriackiej i niemieckiej. Była to jedna z najbardziej legendarnych bitew kawalerii polskiej w czasie I wojny światowej.

Informacje dodatkowe

Jedna z najbardziej znanych piosenek kawaleryjskich poświęcona 1 Pułkowi Ułanów Krechowieckich, napisana przez OsobaStanisława Ratolda do francuskiej melodii La Revue Passe (być może XIX-wiecznej – kompozytor Kries). Według innych źródeł była to melodia Le Granadier dÁusterlitz. Jej motywy były wykorzystane później w marszu pułkowym 24 p. uł. Dokładna data powstania utworu nie jest znana. Pieśń powstała prawdopodobnie w latach 1918–1920. Należy do piosenek estradowych o charakterze rewiowym[1].

Pieśń jest przeróbką z ballady francuskiej, co było możliwe ze względu na splecenie się w epopei napoleońskiej losów Polaków i Francuzów. Autor prezentował Wizję szyldwacha w warszawskim kabarecie „Mirage” w latach 1918–21 zyskując dla pieśni wielką popularność[5].

 
Copyright © 2007-2011 Biblioteka Polskiej Piosenki • Ostatnia aktualizacja: 2018-07-26 21:59
powered by Athenadeign by TreDo
Odsłon od Listopada 2007
76497123

Odwiedzin od Grudnia 2010
57730038
Korzystanie z zamieszczonych na stronie internetowej utworów (w szczególności tekstów piosenek i nut) i ich opracowań, w całości lub jakichkolwiek fragmentach, jest dozwolone wyłącznie w zakresie własnego użytku osobistego w sposób nienaruszający normalnego korzystania z utworu lub słusznych interesów twórcy. Zakazane jest korzystanie lub/i rozporządzanie opracowaniami, przeróbkami i modyfikacjami utworów zamieszczonych na stronie internetowej. W szczególności zakazane jest wykorzystywanie zamieszczonych na stronie internetowej utworów lub/i ich fragmentów, w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób, w celach zarobkowych.

Biblioteka Polskiej Piosenki dąży do popularyzacji i utrwalenia wiedzy o polskiej piosence historycznej i współczesnej. Jako instytucja publiczna stara się utrzymać najwyższe standardy zgodności z obowiązującym w Polsce prawem. Biblioteka nie czerpie żadnych korzyści z podejmowanych przedsięwzięć - kieruje się dobrą wolą. Szacunek do pracy Twórców, Autorów i Artystów jest jedną z fundamentalnych zasad funkcjonowania Instytucji. Jeżeli umieszczenie tekstu utworu jest sprzeczne z czyimiś prawnymi lub osobistymi interesami - uprzejmie prosimy o kontakt przy pomocy znajdującego na górze strony formularza lub przy pomocy poczty elektronicznej. Tekst zostanie bezwzględnie usunięty.

Strona Biblioteki Polskiej Piosenki wykorzystuje tzw. pliki cookie do zliczania unikatowych odwiedzin oraz przechowywania informacji o historii odwiedzonych rekordów Biblioteki Cyfrowej. Pliki cookie nie są przechowywane po zamknięciu sesji przeglądarki. Odwiedzający może zmienić ustawienia plików cookie korzystając z odpowiednich okien ustawień swojej przeglądarki.
To jest archiwalna odsłona strony i bazy CBPP.